شناسائی و پراکنش عوامل بیماری‌زای ویروسی مولد موزائیک در مزارع لوبیاچیتی استان اصفهان

Abstract

در یک بررسی سه‌ ساله نمونه‌هایی با نشانه‌های ابلقی، موزائیک، زردی و بدشکلی برگ‌ها از مزارع لوبیا چیتی در مناطق مختلف استان اصفهان جمع­آوری گردید. نشانه‌های حاصل از مایه زنی شیره نمونه‌ها روی گیاهان آزمون و نتایج بدست آمده از انجام آزمون سرولوژیک الیزا، نشانگر آلودگی نمونه‌های مذکور به ویروس موزائیک معمولی لوبیا (<em>Bean Common mosaic virus</em>, BCMV)، ویروس موزائیک خیار (<em>Cucumber mosaic virus</em>, CMV)، ویروس موزائیک یونجه (<em>Alfalfa mosaic virus</em>, AMV) و ویروس پیچیدگی برگ چغندر (<em>Beet curly top virus</em>, BCTV) بود. فراوانی ویروس‌های مزبور با نمونه برداری از مرحله 4-2 برگی تا مرحله گلدهی تعیین گردید و مشاهده شد که ویروس موزائیک معمولی لوبیا در تمام مناطق لوبیا کاری استان از شایع‌ترین عوامل ویروسی است. آلودگی اولیه بوته‌ها در مرحله 4-2 برگی به این ویروس بین 41/0 تا 31/2 درصد و در مرحله گلدهی بین 17/3 تا 16/23 درصد تعیین شد. فراوانی آلودگی مزارع لوبیا به ویروس‌های موزائیک خیار و موزائیک یونجه در مرحله 4-2 برگی به ترتیب بین صفر و 17/0 درصد و در مرحله گلدهی به ترتیب بین 74/2 و 92/8 درصد بود. همچنین 34/1 درصد ازگیاهچه های پرورش یافته از بذرهای جمع آوری شده از مزارع مختلف لوبیا چیتی آلوده به ویروس موزائیک لوبیا و 02/0 درصد آلوده به ویروس موزائیک خیار بودند. آلودگی به ویروس موزائیک یونجه در این گیاهچه ها مشاهده نگردید.