تعیین دمای کاردینال سه گونه جنس Lolium و واکنش آنها به تنش‌های شوری و خشکی

Abstract

به منظور مطالعه واکنش جوانه‌زنی سه گونه چچم به سطوح دمایی مختلف و تنش‌های شوری و خشکی سه آزمایش جداگانه به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه اکولوژی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در سال 1394 انجام شد. عامل های مورد بررسی در آزمایش دما سه گونه چچم (گیجدانه، چچم ایرانی و چچم سخت) و دما در 12 سطح (0، 3، 5، 7، 10، 12، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سانتی گراد) بودند. همچنین در آزمایش‌های تنش های شوری و خشکی اثر هفت سطح شوری (0، 10، 20، 40، 80 ، 160 و 320 میلی مولار) و هفت سطح خشکی (0، 1/0-، 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0- و 1- مگاپاسکال) بر درصد جوانه‌زنی سه گونه چچم بررسی گردید. بر اساس رگرسیون غیرخطی بین سرعت جوانه زنی و دما، دماهای حداقل، حداکثر و بهینه گیجدانه، 2، 37 و 20 درجه سانتی گراد، چچم ایرانی صفر، 38 و 20 درجه سانتی‌گراد و چچم سخت صفر، 38 و 23 درجه سانتی گراد به ترتیب به دست آمد. برازش مدل لجستیک سه پارامتری رابطه بین سطوح مختلف تنش و درصد جوانه‌زنی را به خوبی توجیه نمود. بر اساس مدل کاهش 50 درصدی حداکثر جوانه-زنی گونه چچم ایرانی در مقایسه با دو گونه دیگر در پتانسیل اسمزی منفی تر اتفاق افتاد و این بدان معنی بود که این گونه تحمل بیشتری به تنش های شوری و خشکی داشت.