حنفی‌های اصفهان پیش از صفویه، بررسی علل توسعه و منازعه آنان با شافعی‌ها و حنبلی‌ها

Abstract

حنفی‌های اصفهان یکی از فرقههای اصلی سنی در اصفهان پیش از صفویه بودند. پیروان این فرقه پیش از سلاجقه در اقلیت به سر میبردند. با حمایت سلاطین و امرای این سلسله، به موقعیت مستحکمی دست یافتند و به سرعت درگیر رقابت با شافعی‌ها شدند. این رقابت، به مدت چند قرن از مسایل و مشکلات اصلی اصفهان بود. این پژوهش بر آن است با استفاده از روش تاریخی و با اتکا به منابع اصلی به این سؤالات پاسخ دهد: 1. چه عواملی زمینه را برای رشد و توسعه فرقه حنفی در اصفهان فراهم آورد؟ 2. علل و نتایج منازعات حنفی‌ها و شافعی‌ها در اصفهان کدامند؟ در پاسخ این سؤالات، این فرضیه‌ها قابل طرح است: - عامل اصلی توسعه این مذهب، حمایت‌ سلاطین سلجوقی از مذهب حنفی بود. - منازعات حنفی‌ها و شافعی‌ها ریشه‌های سیاسی، اجتماعی و کلامی داشت و مهم‌ترین پی‌آمد این منازعات گرایش سریع مردم اصفهان به تشیع در اوایل دوره صفوی بود.