مقایسه جنبه‌های مختلف اندرزنامه اردشیر ساسانی و وصیت‌نامه منصور عباسی

Abstract

اندرزنامه اردشیر ساسانی و وصیت‌نامه منصور عباسی، دو اثر تاریخی است که به تأثیر از عقاید دینی و اوضاع اجتماعی و به منظور اصلاح امور سلطنت و مملکت به رشته تحریر درآمدند. (تاریخچه) اما ارتباط این دو بر پژوهش‌گران پوشیده مانده، (مسأله) ابهامی که در هیچ اثری بدان پرداخته نشده است!(پیشینه) بنابراین، مقاله حاضر در پی پاسخ‌گویی به این پرسش است: آیا ممکن است منصور با توجه به کنجکاوی‌اش در مورد آگاهی از زندگی شاهان ساسانی، از عهد اردشیر تأثیر پذیرفته باشد؟(سؤال) به نظر می‌رسد که منصور در ادامه پیروی خلفای عباسی از ایران باستان در اداره حکومت و با آگاهی از اندرزنامه اردشیر، به تنظیم وصیت‌نامه خود پرداخته است. (فرضیه) از آن جایی که متن وصیت‌نامه و اندرزنامه، بخش جدایی‌ناپذیر از یک نظام گسترده فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است، بررسی، تحلیل و مقایسه آن‌ها با توجه به این-که در درون خود گفتمان‌هایی را جای‌داده، می‌تواند ما را در شناخت فرهنگ، ایدئولوژی و باورهای حاکم بر جامعه آن زمان رهنمون سازد. (هدف) این مقاله، به روش تحلیلی ـ توصیفی، به جنبه‌های تاریخی اندرزنامه اردشیر و وصیت‌نامه منصور می‌پردازد. (روش) مقایسه و تحلیل این دو، نشان می‌دهد که میان نظام حکومتی منصور و اردشیر شباهت‌های فراوانی وجود داشته است. (یافته)