بررسی تحول سیمای حضرت محمد(ص) در آثار شعرای قرن طلایی ادبیات روسیه

Abstract

بسیاری از شعرای روس با الهام از قرآن و مفاهیم اسلامی، اشعاری را به رشته تحریر درآورده‌اند. در قرن نوزدهم میلادی و پس از انعقاد عهدنامه گلستان و پیوستن قفقاز به روسیه در سال 1192 هجری شمسی، رفت‌وآمد روس‌ها به این منطقه بیشتر شد و موجبات آشنایی بهتر آنان با اسلام، قرآن و پیامبر(ص) فرآهم آمد. یکی از موضوعاتی که در آثار و به‌ویژه اشعار شعرای روس به­ چشم می‌خورد، موضوع شخصیت و زندگی پیامبر اسلام(ص) است که به دلایلی کمتر مورد توجه مترجمان و محققان قرار گرفته است. مقاله حاضر، تلاشی است برای شناساندن شعرای روس‌زبانی که در آثار خود به آن حضرت اشاره داشته‌اند. خواهیم دید که تا پیش از قرن نوزدهم میلادی، برداشت از شخصیت پیامبر(ص) برداشتی موهوم بوده؛ اما پس از پیوستن قفقاز به روسیه و پس از آنکه پوشکین مجموعه اشعار «به تأسی از قرآن»[1] و «پیامبر»[2] خود را می‌سراید، تحولی شگرف در این برداشت به وقوع می‌پیوندد. می‌توان گفت پوشکین در ایجاد این تحول، نقش به­سزایی را ایفا می‌کند. [1]. Подражание Корану. [2]. Пророк.