نقش قدرت‌های فرامنطقه‌ای در واگرایی ایران و مصر در دوره جمال عبدالناصر طی سال‌های (1960-1955م)

Abstract

در مناسبات بین ایران و مصر در دوران جمال عبدالناصر طی سال‌های 1960ـ 1995 صرف نظر از دلایل مختلف داخلی، به نظر می‌رسد قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، نقش شایان توجهی را ایفا کرده‌اند. بعد از جنگ جهانی دوم و دوقطبی شدن جهان، دولت‌های ایران و مصر هر کدام به یکی از دو بلوک غرب و شرق ملحق شدند و روابط بین این دو ابر قدرت بر روابط ایران و مصر تأثیر گذارد. نوشتار حاضر درصدد بررسی نقش عوامل بیرونی در ایجاد موانع در مناسبات بین دو کشور ایران و مصر در دوران جمال عبدالناصر و نقش بازدارندگی ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی در این زمینه است. حاصل تحقیق آن است که چهار عامل در واگرایی روابط ایران و مصر طی سال‌های 1955 تا 1960تأثیرگذار بود. این عوامل عبارت هستند از عضویت ایران در پیمان بغداد، ملی شدن کانال سوئز توسط مصر که بخشی از صادرات و واردات ایران از طریق این کانال انجام می‌گرفت. اعلام دکترین آیزنهاور رئیس‌جمهور آمریکا در منطقه خاورمیانه و عادی شدن روابط ایران و مصر که در نهایت به قطع مناسبات سیاسی دو کشور منجر شد.