بررسی الگوهای معماری اسلامی در شهر بجنورد با رویکرد رعایت عفاف و حجاب (نمونه موردی: خانه جاجرمی ها)

Abstract

حاصل قرن ها تجربه پیشینیان و بزرگان هنر این سرزمین، یادگارهایی است که امروزه از آن با عنوان معماری اسلامی ایران یاد می‏ شود. معماری اسلامی سرشار از نکاتی است که ممکن است گاهی گوشه‏ ای از آن کشف و مورد استفاده قرار بگیرد. معماری پر رمز و رازی که اساس و سنت آن، پویایی و روزآمدی است. شناسایی و ارائه الگوهایی که نمایانگر معماری اسلامی باشد، می‏تواند به نزدیک شدن سبک زندگی حال‏ حاضر ما به سبک زندگی اسلامی که شامل ارزش هایی نظیر عفاف و حجاب بود، کمک شایانی کند. پژوهش حاضر از نظر ماهیت از نوع توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. نگارنده به منظور بازشناسی متغیرهای عفاف و حجاب در عناصر فضایی-کالبدی بناهای تاریخی بجنورد از ابزار گردآوری اطلاعات، بررسی و مشاهده میدانی بهره می ‏برد تا مصادیق عینی و کاربردی دو اصل عفاف و حجاب را در عناصر کالبدی بناهای تاریخی و معاصر مورد مطالعه مشخص نماید. همچنین به منظور آگاهی از منابع فقهی (قرآن و احادیث) در مبحث محرمیت و تدوین مبانی نظری و پیشینه تحقیق از روش مطالعه کتابخانه ‏ای هم استفاده کرده است. در ادامه با شناخت و بیان عناصر و ویژگی‌های موجود در معماری اسلامی و مباحث مطرح شده در دین و شریعت، به شناسایی الگوهای معماری اسلامی در حوزه عفاف و حجاب می‌پردازیم و در انتها به صورت تحلیل‏ های گرافیک مبنا، ویژگی ‏های موجود را به صورت تصاویر سه بُعدی و دو بُعدی با استفاده از نرم افزارهای تخصصی معماری Autocad و Sketchup ارائه ‏می‏ شود و همچنین الگوها و ضوابطی تدوین گردیده تا خط مشئ برای معماران و طراحان شهری این جغرافیا باشد.