کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی و مدل‌های آماری در شناسایی کانون‌های جرم خیز شهر بجنورد

Abstract

هدف اصلی این مطالعه پهنه‌بندی کانون‌های جرم خیز شهر بجنورد و همچنین بررسی فاکتورهای انسانی و محیطی تأثیرگذار بر میزان سرقت و اینکه کدام‌ یک از فاکتورها بیشترین را در توزیع جرم سرقت در شهر بجنورد دارد. برای بررسی این مسئله از یک روش ترکیبی که مبتنی بر داده‌های اولیه و ثانویه می‌باشد استفاده شده است. داده‌های اولیه بر اساس پیمایش و داده‌های ثانویه بر اساس داده‌های تولید شده توسط نیروی انتظامی و سایر دستگاه‌ها در قالب آدرس‌های وقوع جرم و نقشه‌های مختلف می‌باشد. فاکتورهایی که به‌عنوان متغیر مستقل در نظر گرفته شده بودند عبارت بودند از: فاصله از مراکز انتظامی، فاصله از بانک‌ها، فاصله از روشنایی معابر، فاصله از مراکز آموزشی، فاصله از پارک، فاصله از مراکز خرید، فاصله از پارکینگ، سطح درآمد و تراکم جمعیت. متغیر وابسته نیز آمار جرائم سرقت وقوع یافته در سال 1393 می‌باشد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که بیشترین آمار جرائم سرقت در محدوده کلانتری 11 به خاطر تراکم بالای کاربری‌های مختلف و مؤلفه‌های تأثیرگذار رخ داده، علیرغم اینکه تنها 13 درصد مساحت محدوده مورد مطالعه را در برمی‌گیرد. به‌طوری‌که 85 درصد سرقت‌ها در فاصله 1000 متری پاسگاه‌ها، 83 درصد سرقت‌ها در 1000 متری بانک‌ها، 86 درصد در شعاع 50 متری روشنایی معابر، 98 درصد جرائم در فاصله 500 متری مراکز آموزشی، 82 درصد سرقت‌ها در شعاع 100 متری مراکز خرید، بیشترین مورد جرائم در شعاع 500-1500 متری پارکینگ‌های عمومی، 58 درصد سرقت‌ها در مناطقی که تراکم جمعیت بالا دارند و بیشترین مورد سرقت در مناطقی که طبقه متوسط جامعه ساکن هستند رخ داده است. نتایج تحقیق نیز نشان می‌دهد که بیشترین تبیین‌ کنندگی متغیر وابسته به ترتیب توسط عامل‌های فاصله از بانک (35%-)، فاصله از مراکز انتظامی (34%-) و تراکم جمعیت مسکونی (20%) صورت گرفته است.