شاه گاوسوار

Abstract

چکیده فریدون از شخصیّت­های اسطوره‌ایست که نقشی مهم در ادبیات ایران­زمین دارد. ویژگی­های شخصیّتی خاصّ فریدون او را در میان پادشاهان اساطیری ایران برجسته کرده ­است. یکی از این ویژگی­ها پیوند او و خانواده­اش با گاو است. در متن‌های ایرانی به­طور پراکنده به پیوندهای فریدون و گاو اشاره شده­ است: فریدون با گاو برمایه، متولّد می­شود، از او شیر می­نوشد، در کنار او پرورش می­یابد و پس از آن‌که از شیر گرفته می‌شود، گاوسواری می­کند. او در نبرد با ضحّاک بر گاو سوار است و در دوران زندگی خود نیز به‌دلیل فروتنی در برابر خداوند اسب­سواری نمی­کند و همواره بر گاو می­نشیند. روایتی کامل از این‌که فریدون گاوی سرخ برمی‌گزیند، سوار بر آن می‌شود، به جنگ ضحّاک می‌رود و از اروندرود می‌گذرد، در متنی گورانی به­ روایت شاهرخ کاکاوندی در غرب ایران آمده ­است. نگارنده در این مقاله می‌کوشد به بازشناسی پیشینه‌های پیوند فریدون با گاو، هم‌راه با معرّفی و تصحیح متن روایت گورانی، آوانگاری و ترجمة آن بپردازد.