بررسی ژئوشیمیایی و تطابق نفت- نفت مخزن سروک و نفت- سنگ منشاء بخش احمدی با استفاده از داده‌های بیومارکری اجزاء اشباع و آروماتیک در یکی از میادین جنوب غرب ایران

Abstract

تطابق نفت‌ها با یکدیگر و با سنگهای منشاء، نقشی اساسی در بررسی سیستم نفتی حوضههای رسوبی دارد. در این مقاله تعداد چهار نمونه نفتی (#A03#, A04#, A09#, A13) از مخزن سروک و دو نمونه سنگ منشاء (#SO1 و #SO2) مربوط به بخش احمدی سازند سروک در یکی از میادین جنوب‌غرب ایران با استفاده از دستگاه پیرولیز راک ایول، کروماتوگرافی ستونی، دستگاه‌های کروماتوگرافی گازی (GC) و کروماتوگرافی گازی- طیف‌سنجی جرمی (GC-MS)، مورد ارزیابی ژئوشیمیایی و مطالعات بیومارکری قرار گرفته‌اند. بررسی مقاطع نازک میکروسکوپی و داده‌های راک ایول نمونه‌های سنگ منشاء بخش احمدی سازند سروک در کنار مطالعات بیومارکری، تأییدکننده شرایط عمیق دریایی و کروژن نوع II است. مطالعه و تعیین درصد برش‌های اشباع، آروماتیک، رزین و آسفالتن نمونه‌های مورد مطالعه بیانگر ترکیب پارافینی و بلوغ حرارتی تقریباً بالای نمونه‌های نفت و ترکیب نفتنی برای نمونه بیتومن حاصل از سنگ منشاء احتمالی در میدان نفتی مورد مطالعه است. بررسی‌های ژئوشیمیایی نشان میدهد که سنگ منشاء نمونه‌های نفتی دارای ترکیب لیتولوژیکی کربناته- شیلی بوده که در یک محیط رسوبی دریایی احیایی تشکیل شده‌اند. براساس نسبت‌های بیومارکری مشخص شد که نمونه‌های مورد مطالعه از بلوغ حرارتی بالا و حد واسطی برخوردارند. ترسیم نمودار ستاره‌ای نسبت آلکان‌های نرمال و نسبت‌های بیومارکری، دیاگرام مثلثی C27-C28-C29 استران، بیومارکرهای CPI ،Pr/(Pr+Ph) ،C32 S/(S+R) C30 (βα/αβ+βα) ،C23 TT/C30 αβ Hopane و Tm/Ts نشان می‌دهد که بین نمونه سنگ منشاء و نفتهای #A13 ،#A04 و #A03 تا حدودی قرابت در بیومارکرها وجود داشته و می‌تواند بیانگر ارتباط ژنتیکی بین نمونه‌ها باشد. نمونه نفت #A09 با فاصله بیشتر نسبت به سایر نمونه‌ها بیانگر حضور بیش از یک خانواده نفتی در مخزن سروک میدان نفتی مورد مطالعه است.