مدل‌سازی تاریخچه‌های تدفین و حرارتی جهت آنالیز حوضه رسوبی سازند پابده در یکی از میدان‌های نفتی فروافتادگی دزفول جنوبی

Abstract

در این مطالعه با مدل‌سازی یک‌ بعدی تاریخچه های تدفین و حرارتی در سه چاه 1 A، 2 A و 3 A در یکی از میدان‌های فروافتادگی دزفول جنوبی، تأثیرات متقابل رسوب‌گذاری، تدفین، فرونشست و بالاآمدگی‌های حوضه رسوبی بر روی تغییرات درجه حرارت نسبت به عمق و زمان و در نتیجه، بلوغ مواد آلی سازند پابده در قالب حوضه رسوبی مورد بررسی قرار گرفته است. در این بررسی، مقادیر دما و انعکاس ویترینایت اندازه‌گیری شده، جهت واسنجی مدل استفاده شده است. بازسازی تاریخچه‌های تدفین نشان می‌دهد حوضه رسوبی در زمان نهشته شدن سازند پابده از پالئوسن تا الیگوسن، سرعت رسوب‌گذاری کمی داشته که مرتبط با محیط رسوبی کم انرژی آن در حاشیه غیرفعال حوضه نئوتتیس بوده است. بیشترین نرخ تدفین سازند پابده در میوسن میانی تا پلیوسن میانی رخ‌داده که هم‌زمان با رسوب‌گذاری نسبتاً سریع سازندهای گچساران، میشان و آغاجاری در حوضه فورلند زاگرس بوده است. بر اساس مدل‌سازی‌های حرارتی، سازند پابده از میوسن میانی در دمای بالاتر از C° 60 قرار داشته و در پلیوسن میانی که این سازند در بیشترین عمق تدفین قرار داشته، دما به حدود C° 100 رسیده بود که دمای مناسب برای زایش نفت می باشد. با این حال، از پلیوسن میانی تا حال حاضر، بالاآمدگی‌ها و فرسایش‌های ایجاد شده در اثر فعالیت‌های کوه‌زایی زاگرس، موجب کاهش دمای سازند پابده و کند شدن نرخ افزایشی بلوغ مواد آلی آن شده است. بر اساس مقادیر پایین انعکاس ویترینایت (6/0% > Ro)، سازند پابده در میدان مورد مطالعه در ابتدای پنجره نفتی قرار داشته و به علت عدم بلوغ کافی به‌عنوان یک سنگ منشأ با پتانسیل ولی نابالغ در نظر گرفته می‌شود که بطور کامل وارد زون تولید نفت نشده است.