اثرات نانوذره اکسید مس بر بافت و آنزیم‌های متابولیک کبد و کلیه بچه ماهی کپور معمولی(Cyprinus carpio)

Abstract

امروزه یکی از مشکلات محیط های آبی، ورود فاضلاب‌های صنعتی حاوی نانوذرات است. در این مطالعه اثرات نانوذره‌ی اکسید‌‌مس (CuO NPs) بر برخی آنزیم‌ها و تغییرات بافت‌های کبد و کلیه بچه ماهی کپور معمولی مورد بررسی قرار گرفت. ابتدا سمیت حاد <br />(LC50 96h)، این نانوذره تعیین شد. سپس بچه ماهیان به مدت 96 ساعت در معرض غلظت‌های 50، 100 و 200 mg/l از CuO NPs به همراه شاهد، هریک با سه تکرار قرار گرفتند. در چهار بازه زمانی بافت‌های کبد و کلیه‌ جدا و بررسی شدند. همچنین سنجش فعالیت آنزیم‌های آلانین آمینوترانسفراز (ALT)، آسپارتات ترانس آمیناز (AST)، آلکالین فسفاتاز (ALP) و لاکتات دهیدروژناز (LDH) در بافت‌ها انجام گرفت. آنالیز فعالیت همه آنزیم ها در بافت کبد در غلظت 200 mg/l پس از 96 ساعت، افزایش معناداری را در مقایسه با شاهد (05/0>p) نشان دادند. برای بافت کلیه، فعالیت آنزیم های ALP و LDH در غلظت 200 mg/l در هر 4 بازه‌ی زمانی و برای آنزیم‌های ALT و AST در غلظت‌های 100 و 200 mg/l پس از 48، 72 و 96 ساعت تفاوت معناداری (05/0>p) نشان دادند. بافت کبد عوارضی چون پرخونی، خونریزی، نکروز سلولی، آتروفی سلولی و دژنرسانس چربی به شدت مشاهده گردید. بافت کلیه، تغییرات بافتی مشابه در کنار کاهش یا تخریب کپسول بومن، انبساط گلومرولی، رسوبات هموسیدرین، نکروز، تخریب و بسته شدن مجاری کلیوی را به شدت نشان داد. نتایج نشان داد مقادیر تحت کشنده نانوذره‌ی اکسیدمس می‌تواند موجب تغییر فعالیت آنزیم‌های شاخص بافت کبد و کلیه ماهی کپور معمولی گردد و آثار هیستوپاتولوژیک چشمگیری برجای بگذارد.