تحلیل جامعه‌شناختی چگونگی بازنمایی هویت فردی و جنسیتی در آثار سینمایی دهة 1380 ایران

Abstract

پژوهش حاضر به تحلیل تغییرات در هویت فرد مدرن و تبدیل شکل هویت جنسی زن و مرد معاصر ایران در دهة 1380 میان طبقة متوسط شهری، به‌خصوص در کلان‌شهرها، می‌پردازد. این پژوهش درواقع با تحلیل کیفی و نشانه‌شناختیِ دو فیلم <em>کنعان</em> (مانی حقیقی) و <em>شهرت</em> (ایرج قادری) نشان می‏دهد که طی این دهه نوعی دگردیسی و تبدیل شکل صمیمیت میان انسان‌ها، به‌خصوص در رابطه با خود، شکل گرفته است که می‏تواند در تحولات مربوط به توسعة خود، فردی‏شدن جامعه، و تحول در هویت جنسی و سکسوالیتة افرادـ به‌خصوص در میان طبقۀ متوسط شهری‌ـ ریشه داشته باشد که در جست‌و‌جوی هویت سیال فردی و جنسیتی خویش است؛ تحولی که در عین داشتن لایه‏های دموکراتیک و اعطای نقش مرکزی به زنان و مردان در تصمیم‏گیری‏هایشان در قبال بدن، درواقع حامل پریشانی‏ها و آشفتگی‏ها در زندگی آن‌ها هم هست. بررسی این تحولات از دریچة سینما در این دهه می‏تواند لایه‏های باریک و ژرفی از حیات فرد مدرن و حیات ذهنی وی را به تصویر بکشد. درنهایت، یافته‏های این پژوهش می‏تواند افق روشنی را فراروی مسئولان و برنامه‏ریزان شهری قرار دهد؛ به‏خصوص در کلان‌شهرها به منظور برنامه‏ریزی بهتر و هوشمندانه و مهندسی معقول امور هنری و درنهایت سیاست‏های مرتبط با بدن و هویت فردی.