مقایسه سه روش تجویز سم عقرب (تزریقی، اسپری و خوراکی) در برابر آفت ساقه‌خوار نیشکر ((.Sesamia nonagrioides (Lef)

Abstract

کرم ساقه‌خوار نیشکر ((S. nonagrioides (Lef.i) در خوزستان یکی از مهم‌ترین آفات نیشکر محسوب می‌شود. در این مطالعه اثر سمیت زهر عقرب Hottentotta saulcyi در برابر آفت ساقه‌خوار نیشکر ((S. nonagrioides (Lef.i) به سه روش تزریقی، اسپری و خوراکی بررسی شد. برای این منظور، سم عقرب جمع‌آوری شد و پس از اندازه‌گیری میزان پروتئین آن، دوز‌های مختلف زهر تهیه گردید. دوز‌های مختلف زهر (15/0، 35/0، 50/0، 75/0 و 1 میکروگرم) به 5 گروه آزمایشی با 15 لارو در هر گروه تزریق گردید و درصد مرگ و میر در طول آزمایش بصورت روزانه ثبت شد. در نهایت LD50, LD100 و واحد سمیت (TU) با استفاده از روش تحلیل آماری پروبیت (Probit Analysis) محاسبه گردید. بر اساس نتایج حاصل از تزریق، S.nonagrioides تحت تاثیر زهر عقرب قرار گرفت. مقادیر LD50 ،LD100 و واحد سمیت (TU) برای لاروهای ساقه‌خوار نیشکر پس از گذشت 24 ساعت از تزریق زهر به ترتیب 96/0، 23/2 میکرو‌گرم بر میلی‌گرم و 17/104 به دست آمد. تزریق سم بلافاصله باعث فلج حرکتی و به دنبال آن مرگ تمام لاروهای تیمار شده با دوز بالای سم (75/0 و 1 میکروگرم) پس از 48 ساعت شد. در حالی که نتایج اثر تجویز پوستی و خوراکی غلظت‌های مختلف سم عقرب بر میزان مرگ و میر لاروها معنی‌دار نبود. نتایج به دست آمده از این تحقیق نشانگر کشندگی زهر عقرب در روش تزریقی بوده در حالی که لاروها نسبت به تجویز اسپری و خوراکی زهر عقرب مقاومت نشان‌ دادند.