اثرات احداث سد بر ویژگی‌های پیچان رودی قسمت‌های میانی گرگان‌رود

Abstract

در این تحقیق اثرات احداث سد بر ویژگی‏های پیچان‏رودی قسمت‏های میانی گرگان‏رود در استان گلستان بررسی شده است. محدودة مورد مطالعه بین شهر گنبدکابوس و روستای دیگجه قرار دارد. در قسمت‏های بالادست گرگان‏رود سه سد مخزنی احداث شده است. برای بررسی اثرات احداث این سدها بر ویژگی‏های پیچان‏رودی از عکس‏های هوایی و تصاویر ماهواره‏ای سال‏های 1346، 1380، و 1395 استفاده شد. با رقومی‏کردن مسیر رودخانه در سال‏های یادشده، پارامترهای طول موج، دامنة موج، شعاع قوس، عرض کانال، و میزان مهاجرت کانال رود اندازه‏گیری شد. برای تحلیل تغییرات آب و رسوب داده‏های دو دورة قبل (1346ـ1380) و بعد (1380ـ1395) از احداث بررسی شد. نتایج تحقیق نشان می‏دهد که پس از احداث سد میانگین دبی رودخانه 26 درصد و دبی رسوبات معلق 50 درصد کاهش یافته است. به دنبال کاهش جریان آب، میانگین عرض کانال 50 درصد کاهش یافت. پارامترهای طول موج و دامنة موج تغییرات مشخصی نداشته‏اند. شعاع قوس پس از احداث سد کاهش یافته و با افزایش نسبت شعاع قوس به عرض کانال ظرفیت مهاجرت رود کم شده است. به طور میانگین، میزان فعالیت کانال رود در دورة مورد مطالعه 65_/0 متر در سال اندازه‏گیری شد.