بررسی تغییرات بارش سامانۀ کم‏ فشار سودان طی روند تاریخی در منطقۀ جنوب‏ غرب ایران

Abstract

فراوانی تعداد روزهای بارش، شدت، و مدت دوام آن همواره مورد توجه اقلیم‏شناسان و مهندسان و کارشناسان مسائل آب بوده است. در این راستا، در این پژوهش تغییرات فراوانی و شدت بارش ناشی از سامانة کم‏فشار سودان در روند تاریخی طی دورة آماری 1957-2017 در محدودة جنوب ‏غربی ایران بررسی شده است. به همین منظور، 22 ایستگاه اقلیم‏شناسی سینوپتیک با بالاترین بازة آماری انتخاب شد. پایگاه دادة بارش روزانه برای هشت ماه دورة سرد (اکتبر تا می) ایجاد شد. سپس، براساس معیار وقوع یک بارش 5 میلی‏متر در یکی از ایستگاه‏ها در هر سامانة بارشی، نمونه‏های بارشی استخراج شد. سرانجام، با منشأیابی سامانه‏ها بر روی نقشه‏های همدیدی، 635 نمونة بارشی سودانی شناسایی شد. بررسی ماهانة تغییرات بارش سامانة سودانی طی دورة تاریخی نشان داد که فعالیت این سامانه در ماه می ‏کمتر و در ماه ژانویه بیشتر از سایر ماه‏ها است. بررسی سیر تاریخی سامانه‏ها نشان داد که فراوانی و شدت سامانه‏های دوروزه نسبت به سایر دوره‏ها در حال افزایش است. درعین‏حال، فراوانی ورود سامانه‏هایی با منشأ سودانی به کشور ایران سیر صعودی دارد؛ به‏طوری‏که که حدود 57درصد کل بارش‏های نازل‏شده در این محدوده مربوط به سامانه‏هایی با منشأ سودانی مستقل است.