تحلیل عوامل مؤثر بر هیدرودینامیک خط ساحلی طی بازۀ زمانی 1955-2016 (مطالعۀ موردی: قاعدۀ دلتای اروندرود)

Abstract

پهنة مورد مطالعه در این پژوهش بخش ایرانی قاعدة دلتای اروندرود واقع در شمال‏غربی خلیج فارس به طول تقریبیKm 23 است. هدف از این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر هیدرودینامیک ساحلی طی شصت سال گذشته به روش DSAS است. از این رو، داده‏های دبی و رسوب رودخانة اروند، باد، موج، جریان دریایی، و نوسانات جزرومد همراه عکس هوایی، نقشة توپوگرافی، و تصویر ماهواره‏ای چندزمانه ابزار و داده‏های اصلی این پژوهش را تشکیل داده‏اند. با استفاده از تکنیک سیستم تحلیل دیجیتالی نوار ساحلی (DSAS)، میزان جابه‏جایی‏های خط ساحلی (1955-2016) در نرم‏افزار Arc GIS استخراج شده است. نتایج نشان می‏دهد بیشترین میزان جابه‏جایی به صورت پیشروی خط ساحلی به‏ویژه در دهانة رودخانة اروندرود بین سال‏های 1955ـ1973 رخ داده است. بررسی روند تغییرات دبی آب و رسوب ایستگاه‏های هیدرومتری حاکی از ارتباط مستقیم میزان پیشروی و پسروی‏های صورت‏گرفته با افزایش و کاهش نرخ تراکم رسوب وارده به مصب اروند بین سال‏های 1968ـ2011 بوده است. همچنین، مشخص شد که عامل اصلی تغییر شکل تحدب مورفولوژی خط ساحلی به سمت غرب در مقیاس محلی نقل و انتقال جریان رسوب توسط جریان‏های دریایی و در مقیاس منطقه‏ای از جریان‏های متأثر از نیروی کوریولیس تأثیر پذیرفته‏اند.