شناسایی برفخوان‌های ایران

Abstract

داشتن آگاهی‏های بهنگام و درخور اعتماد از منابع اصلی پوشش برف کشور می‏تواند راه‏گشای بسیاری از مشکلات مربوط به مسائل آب در ایران باشد. هدف از پژوهش کنونی شناسایی و بررسی ویژگی‏های جغرافیایی برف‏خوان‏های ایران است. بدین منظور، داده‏های دو سنجندة مودیس تررا و مودیس آکوا برای بازة زمانی 1382ـ1393 به‏صورت روزانه و در تفکیک مکانی 500 × 500 متر از تارنمای سازمان فضایی امریکا دریافت شد. همچنین، مدل رقومی ارتفاع ایران هماهنگ با تفکیک و سیستم تصویر داده‏های پوشش برف به‏کار گرفته شد. پیش از به‏کارگیری داده‏ها برخی پردازش‏ها بر روی داده‏های روزانه به منظور کاستن از اثر ابرناکی انجام گرفت و درنهایت یک پایگاه نوین بر روی ایران به کمک یک‏کاسه‏سازیِ داده‏های سنجنده‏های مودیس تررا و مودیس آکوا ساخته شد. بررسی‏ها نشان داد در ایران به طور کلی سه برف‏خوان بزرگ وجود دارد که عبارت‏اند از: برف‏خوان البرز؛ برف‏خوان شمال ‏غرب؛ و برف‏خوان زاگرس؛ و بیشینة شمار روزهای برف‏پوشان در این سه برف‏خوان به‏ترتیب 153، 132، و 127 روز در سال است. بررسی‏ها نشان داد شرایط ناهمواری نقش برجسته‏ای در پراکنش پوشش در برف‏خوان‏های ایران دارد و اینکه ناگزیر بیشترین پوشش برف در بلندترین بخش‏های کشور وجود دارد تصور درستی نیست.