تعیین و بررسی تاریخ های آغاز و پایان یخبندان های زودرس و دیررس و احتمال تداوم ، شدت و تواتر آن در استان اردبیل در دورۀ آماری 1996 تا 2010

Abstract

در این پژوهش به تعیین و بررسی تاریخ‏های آغاز و پایان یخبندان‏های زودرس بهاره و دیررس پاییزه و چند ویژگی آماری آن در ایستگاه‏های استان اردبیل ‏پرداخته شده است. همچنین ویژگی‏هایی از جمله تاریخ‏های آغاز و پایان، تداوم، شدت و تواتر و ویژگی احتمالی این مؤلفه‏ها محاسبه می‏شود. روش مورد استفاده دانش احتمالات و زنجیرة مارکوف است. نتایج نشان می‏دهد روند کلی روز‏شمار تاریخ‏ شروع یخبندان‏‏ها در ایستگاه پارس‏آباد کاهشی و در اردبیل و خلخال افزایشی است. روند روز‏شمار تاریخ‏های پایان یخبندان‏‏ها کاهشی است. شروع یخبندان‏ها (یخبندان‏های زودرس) در ایستگاه پارس‏آباد در ماه نوامبر و در ایستگاه‏های اردبیل و خلخال در ماه اکتبر است. یخبندان‏ها (یخبندان دیررس) در پارس‏آباد در ماه آوریل و در اردبیل و خلخال در ماهِ می پایان می‏یابد. در ایستگاه خلخال تداوم یخبندان‏ها بیشتر از ایستگاه‏های دیگر است. در ایستگاه خلخال تعداد یخبندان‏های شدید با احتمال رخداد 37_/2 درصد در ماه اکتبر بیشتر از ایستگاه‏های دیگر است. از نظر تواتر، در یخبندان‏های زودرس بیشترین احتمال رخداد مربوط به حالت یخبندان بعد از یخبندان بوده که در خلخال با احتمال 31_/63 درصد است و در یخبندان‏های دیررس بیشترین احتمال رخداد مربوط به حالت یخبندان بعد از حالت بدون یخبندان با احتمال 54_/61 درصد در ایستگاه اردبیل است.