تحلیل روند شاخص‌های حدی بارش روزانه در ایران

Abstract

یکی از اثرهای تغییر اقلیم بروز بی‌نظمی در چرخة هیدرواقلیمی کرة زمین است. این تغییرات در عدم موازنۀ تراز سطح آب در منابع آب زیرزمینی، سطحی، دریاچه‏ها و همچنین تغییر در توزیع مقدار و زمان بارش‏ها و جریان رودخانه نمود پیدا می‏کند. تحقیق حاضر به منظور شناخت روند تغییرات شاخص‏های حدی بارش روزانة ایران انجام گرفته است. بدین منظور، از داده‏های بارش 24ساعتة 47 ایستگاه سینوپتیک طی دورة 1982 ـ 2012 استفاده شده است. برای استخراج روندها از شاخص‏های تیم کارشناسی آشکارسازی و نمایش تغییر اقلیم و شاخص‏های ETCCDI با استفاده از نرم‌افزار RClimDex تحت زبان برنامه‌نویسی Rبهره‏گیری شده است. نتایج این تحقیق نشان می‏دهد در دورة مورد مطالعه همة شاخص‏های حدی بارش در ایران دارای تغییر و روند است. در بیشتر ایستگاه‏ها، بارش سالانه کاهش (شامل حدود 92 درصد از ایستگاه‏ها) و تعداد روزهای خشک (CDD) افزایش یافته است (شامل حدود 72 درصد از ایستگاه‏ها) و فقط در برخی از ایستگاه‏ها در نواحی مرکزی و دامنه‏های زاگرس تعداد روزهای خشک روند کاهشی دارد. از نظر بارش‏های سنگین و نیمه‏سنگین و همچنین روزهای مرطوب و فوق‏العاده مرطوب، سهم تغییرات در ایستگاه‏های واقع در سواحل شمال و جنوب بیشتر است.