مقایسۀ شاخص ‌های رشد زبانی و آگاهی واژگانی کودکان دو‌زبانه (آذری- فارسی) کم‌شنوا با همتایان طبیعی

Abstract

هدف:<br /> با توجه به تاثیر دوزبانگی و کاشت حلزون بر رشد زبان و مهارت­ های فرازبانی، بررسی این مهارت­ ها در کودکان دوزبانه در زبان­ های مختلف و مقایسه آن در کودکان دوزبانه­ی طبیعی و کم­ شنوای کاشت حلزون می­تواند منجر به شناخت بیشتر ما از رشد زبان در کودکان و عوامل دخیل در آن شود. هدف پژوهش حاضر، مطالعه مقایسه ­ا­ی میانگین طول گفته و غنای واژگانی با آگاهی واژگانی (جنبه محتوایی و ساختاری) از خرده آزمون مهارت فرا­زبانی میان کودکان دوزبانه­ی طبیعی و کم­ شنوای کاشت حلزون پایه اول ابتدایی در دوزبانه های آذری - فارسی است.<br /> روش بررسی:<br /> برای انجام این پژوهش 6 کودک دوزبانه­ی اول ابتدایی کم ­­شنوای کاشت حلزون از بین مدارس استثنایی شهر زنجان در سال تحصیلی 98-97 به صورت نمونه­ گیری از میان نمونه­ های در دسترس و 6 کودک همتای سنی طبیعی بر اساس شاخص ­­های جنسیت، سن، مشابهت شرایط اجتماعی- اقتصادی انتخاب و در میانگین طول گفته و غنای واژگانی با مهارت فرازبانی با هم مقایسه شدند. برای بررسی میانگین طول گفته و غنای واژگانی از تحلیل نمونه ­ی گفتار پیوسته و برای بررسی مهارت­ های فرازبانی از آزمون ­های آگاهی واژگانی (شامل بررسی محتوایی و ساختاری تعریف واژه) استفاده شد. <br /> یافته­­ ها:<br /> بررسی و تحلیل داده­ ها نشان داد که در زبان آذری میانگین رشد طول گفته و غنای واژگانی کودکان پایه اول ابتدایی دوزبانه­ی آذری- فارسی کم ­شنوای دارای کاشت حلزون دچار تاخیر است (0/05>p). اما در زبان فارسی از شاخص­­ های رشد زبانی فقط میانگین طول گفته تاخیر دارد (0/05>p) و در هیچ کدام از جنبه ‌های محتوایی و ساختاری مهارت تعریف واژگانی کودکان کم ‌شنوای دارای کاشت حلزون تفاوت معناداری مشاهده نشد (0/05<p). پایین بودن سطح توانایی فرازبانی آزمودنی ­ها در آزمون­ های فرازبانی زبان آذری را می­توان ناشی از آموزش رسمی زبان فارسی در مدارس دانست.<br /> نتیجه ­گیری:<br /> مطابق با نتایج حاصل از این تحقیق، میانگین امتیازات آزمون گفتار پیوسته نشان داد که عملکرد کودکان دوزبانه­ی پایه اول ابتدایی طبیعی در بخش غنای واژگانی و میانگین طول گفتار زبان فارسی از کودکان دوزبانه­ی دارای کاشت حلزون بهتر است.