شاخص‌های پاداکسندگی و بافت‌شناسی کبد ماهیان قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss) تغذیه شده با جیره‌های غذایی حاوی نانوذره اکسید نیکل و سیلیمارین

Abstract

پیشرفت‌های نانو فناورانه سال های اخیر از یک سو موجب تحولات صنعتی چشمگیری شده و از سوی دیگر نگرانی‌هایی را در ارتباط با احتمال ورود این مواد به محیط‌های آبی و بروز مسمومیت در آبزیان موجب گردیده است. هدف مطالعه حاضر، بررسی شاخص‌های پاداکسندگی کبد و تغییرات بافت کبد در ماهی قزل آلای رنگین کمان تغذیه شده با نانوذره اکسید نیکل و سیلیمارین می‌باشد. برای این منظور تعداد 1200 قطعه ماهی (01/0±83/3 گرم) در هشت تیمار آزمایشی شامل گروه اول به عنوان تیمار شاهد و هفت تیمار دیگر به صورت ترکیبی از مقادیر مخلف نانوذره اکسید نیکل (0، 100 و 500 میلی‌گرم در هر کیلوگرم غذا) و سیلیمارین (صفر و یک گرم در هر کیلوگرم غذا) در زمان‌های مختلف تقسیم گردیدند. هر تیمار در سه تکرار انجام شد و آزمایش به مدت 60 روز ادامه یافت. نتایج نشان داد که شاخص ظرفیت پاداکسندگی کل در گروه‌های مختلف تفاوت آماری نداشتند (05/0<P)، درحالیکه فعالیت آنزیم کاتالاز در گروه‌های مختلف از نظر آماری تفاوت قابل توجهی داشت (05/0 ≥P). با این وجود، فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز گروه‌های مختلف تفاوتی با یکدیگر نداشت، اما فعالیت آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز از نظر آماری میان گروه‌های مختلف آزمایشی تفاوت معنی‌داری نشان داد (05/0 ≥P). در بررسی‌های بافت‌شناسی مشخص گردیدکه تجویز پیشگیرانه عصاره سیلیمارین و همچنین تجویز سیلیمارین همراه با نانو‌ذره اکسید نیکل به عنوان ترکیب محافظتی قادر به مهار آسیب‌های بافتی نانو‌ذره نمی‌باشد. البته برای نتیجه‌گیری بهتر مطالعات بیشتری بویژه از نظر مقدار سیلیمارین مورد استفاده و مدت زمان آزمایش باید صورت پذیرد.