بررسی تغییرات غلظت ذرات PM10و تأثیر پارامترهای هواشناسی بر آن در سال 1392 (مطالعه موردی: شهر زاهدان)

Abstract

<strong>زمینه و هدف:</strong> ذرات معلق، اثرات منفی بسیاری بر سلامتی انسان­ ها و گیاهان و همچنین نقش بسیار مهمی در تغییرات آب و هوای جهانی دارند. با توجه به این که پارامترهای هواشناسی می­توانند بر میزان غلظت و پراکنش آلاینده­ها از جمله ذرات معلق مؤثر باشند، مطالعه حاضر با هدف بررسی تغییرات روزانه، ماهانه و فصلی غلظت PM₁₀ در فصول بهار، تابستان و پاییز و بررسی تأثیر پارامترهای هواشناسی بر میزان غلظت PM₁₀ در فصول بهار، تابستان و پاییز انجام شد.<br /> <strong>مواد و روش‌ها:</strong> در این تحقیق، ابتدا تغییرات روزانه، ماهانه و فصلی غلظت PM₁₀ در سال 1392 بررسی شد. سپس درجۀ ارتباط بین PM₁₀ با پارامترهای هواشناسی توسط همبستگی پیرسون(Pearson correlation) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین به منظور پیش­بینی غلظت PM₁₀ از مدل رگرسیون استفاده شد.<br /> <strong>یافته‌ها:</strong> بر اساس نتایج مطالعه در بررسی میانگین روزانه غلظت PM₁₀ در طول دوره مورد مطالعه، بیشترین غلظت PM₁₀ در 22 مرداد 1392 (µg/m³ 1077) و کمترین غلظت آن در 8 فروردین 1392 (µg/m³ 42) بوده است. همچنین میانگین ماهانه نشان می­دهد بیشترین غلظت در ماه مرداد (µg/m³ 301/06) و کمترین غلظت در آبان ماه (µg/m³ 152/16) بوده است. از نظر غلظت فصلی، بیشترین غلظت ذرات معلق (µg/m³ 272/76) در فصل تابستان مشاهده می‌شود. بر اساس نتایج ، ذرات معلق با دما و سرعت باد همبستگی مستقیم، و با بارش و رطوبت نسبی همبستگی معکوس دارد.<br /> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> بارش و رطوبت نسبی تأثیر معکوس، ولی دما و سرعت باد تأثیر مستقیم بر روی میزان غلظت ذرات PM₁₀ دارند. همچنین میزان ضریب تشخیص در مدل رگرسیون، حاکی از آن است که 13، 25 و 6 درصد از تغییرات PM₁₀ به ترتیب در فصول بهار، تابستان و پاییز، به­وسیله پارامترهای هواشناسی استفاده شده در این مدل تشریح می­شوند. با توجه به نتایج فوق می­توان گفت که شرایط هواشناسی نامطلوب ممکن است به افزایش غلظت PM₁₀ منجر شود.