بررسی پایش بیولوژیکی غلظت فلزات سنگین در کلان شهر اراک

Abstract

<strong>چکیده</strong><br /> <strong>زمینه و هدف: </strong>استفاده از گیاهان جهت پایش آلودگی­ها، روشی مناسب است و در همین راستا زیست­ردیابی، یکی از راه­های ارزان و ساده بررسی کیفیت هوا و خاک است. با توجه به مشکل آلودگی فلزاتی مانند کروم، کادمیم، نیکل و سرب در شهر صنعتی اراک که توسط محققان گزارش شده است، به احتمال زیاد جذب بالای این آلاینده­ها توسط گیاهان فضای سبز موجود وجود خواهد داشت، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان آلودگی­ فلزات سنگین در اندام‌های درختان توت در مناطق مختلف شهر اراک انجام گرفت.<br /> <strong>مواد و روش­ها: </strong>میزان 13 عنصر در اندام‌های میوه و برگ گونه­های درختان توت مجنون و توت سفید کشت شده در فضاهای سبز سطح شهر اراک با سه تکرار اندازه­گیری شد. نقشه توزیع میزان غلظت فلزات سنگین به تفکیک میوه و برگ در هر گونه جداگانه و با استفاده از روش درون‌یابی عکس فاصله در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی به­دست آمد.<br /> <strong>یافته­ها: </strong>بر اساس مقایسه حد مجاز فلزات در محصولات خوراکی­ و میزان فلزات موجود در میوه درختان توت مناطق اراک مشاهده شد، میوه توت از جنبه آلودگی به فلزات آلومینیوم (29 میلی­گرم در لیتر)، کادمیوم (0/66 میلی­گرم در لیتر) و سرب (1/3 میلی­گرم در لیتر) بالا و در حد غیرمجاز بود. نقشه­های پهنه­بندی آلودگی­های فلزی نشان داد که توزیع اغلب آلودگی­های فلزی در خارج از محدوده مناطق صنعتی عمده است و تجمع بیشتر در مناطق مرکزی وجود داشت. احتمالاً پراکندگی ذرات دارای فلزات سنگین از طریق باد از محل کارخانجات صنعتی، دلیل افزایش غلظت فلزات در این مناطق بوده است.<br /> <strong>نتیجه­گیری: </strong>با توجه به آلودگی میوه­های درختان توت به فلزات سنگین، هشدار جدی نسبت به مصرف خوراکی این میوه به­ویژه در شهر اراک وجود دارد.<br /> <strong>نوع مقاله:</strong> مقاله پژوهشی<br /> <strong>کلید واژه­ها: </strong>آلودگی فلزی، انباشت، توت، میوه خوراکی<br />