چالش‌های حمایت‌های کیفری از قنوات (مطالعۀ موردی: قنات قصبۀ گناباد)

Abstract

قنات‌‌ها از یک‌سو با تأمین آب شرب و کشاورزی و از سوی دیگر با سودآوری حاصل از جذب گردشگر خارجی و داخلی اهمیت اقتصادی فراوانی دارند. همچنین، قنات‌‌ها دلیلی معتبر بر قدمت و تمدن کهن این مرز و بوم محسوب می‌‌شوند، بنابراین حمایت و حفاظت از قنات‌‌ها امری ضروری به ‌‌نظر می‌‌رسد. در این میان، قنات قصبۀ گناباد به‌منزلۀ عمیق‌‌ترین قنات جهان، علاوه بر اینکه نقشی بی‌‌بدیل در توسعۀ‌‌ شهری و روستایی گناباد ایفا می‌کند؛ با ثبت جهانی در یونسکو، با الزاماتی مانند افزایش وسعت حریم همراه شده است. در این خصوص علاوه بر ارائۀ‌‌ راهکارهای مدیریت صحیح و بهره‌‌برداری بهینه، می‌‌توان از جایگاه و نقش مؤثر قوانین به‌ویژه قوانین کیفری سود جست. مطالعۀ حمایت‌‌های کیفری از قنوات با تکیه بر قنات قصبۀ گناباد نشان خواهد داد این حمایت‌‌ها دارای چه ضعف‌‌ها و چالش‌‌هایی است. مواردی که شناسایی آن‌ها می‌‌تواند سبب افزایش تأثیرگذاری حقوق کیفری در حمایت از قنات قصبۀ گناباد شود.