پوچ‌واژه در زبان فارسی

Abstract

در این مقاله به بررسی وجود یا نبودِ پوچ­واژه (expletive) در زبان فارسی می­پردازیم. طبق نظر ریتسی(1982 و 1986) در زبان­های ضمیرانداز از آنجا که ضمیر ناملفوظ ارجاعی وجود دارد، ضمیر ناملفوظ پوچ­واژه (expletive pro) نیز موجود است؛ بدین مفهوم که زبان­های ضمیرانداز پوچ­واژۀ فاقد جوهر آوایی نیز دارند. این در حالی است که کریمی(2005) با توجّه به نقض تأثیر معرفگی (definiteness effect) معتقد است که در زبان فارسی پوچ‌واژۀ تهی یا آشکار وجود ندارد. در مقالۀ حاضر به پیروی از درزی (1996) با ارائۀ شواهد متنوعی نشان می­دهیم که در زبان فارسی به­عنوان زبانی ضمیرانداز نه­تنها پوچ­واژۀ آشکار وجود دارد، بلکه مطابق با نظر ریتسی پوچ­واژۀ تهی نیز در این زبان یافت می­شود. سرانجام، شواهدی از زبان­های ایسلندی، فنلاندی و پرتغالی ارائه می­شود که بیانگر این است که ضمیرانداز بودن و نقض تأثیر معرفگی لزوماً دال بر نبود پوچ­واژه در یک زبان نیست.