داستان «رستم و شغاد» از شاهنامه فردوسی

Abstract

شاهنامه فردوسی روایت حکیمانه حماسه ملی ایران و سند هویت ملی ایرانی است. این میراث گرانسنگِ فرهنگ و ادب ایران را به سه بخش اساطیری، پهلوانی و تاریخی تقسیم کرده­ اند. رستم پهلوان نخستِ شاهنامه، تبار پهلوانی نیز دارد و فرزند زال فرزند نریمان از تبار گرشاسب؛ پهلوان اسطوره ­ای ایران است. در میان خیل یلان شاهنامه که هر یک آرمانی را در داستانهای آن دنبال می­ کنند، رستم تنها پهلوانی است که همیشه و تنها آرمانش ایران است. رستم در شاهنامه، نماد ایران است و فردوسی با درک عمیق از تمدن ایرانی و قدرت بی­ مانندِ حماسه­ سرایی، این نماد را در فرهنگ ایرانی جا انداخته ­است. مرگ رستم اگرچه همچون مرگ سهراب و سیاوش، سوزناک و جانگداز نیست؛ اما تلخترین مرگ شاهنامه است و پایان کارِ پهلوانان و پهلوانی در ایران. فردوسی، استـادِ تصویرگرِ حماسه ملی ایران، رویکرد ویـژه ­ای به مرگ دارد و این در جای­ جای شاهنامه، به ­ویژه آغاز «داستـان رستم و سهراب» به ­خوبی خوانده می ­شود. «داستـان رستم و شغاد» داستـان تلـخ و غم ­انگیز مرگ رستم است.