تبیین عرفانی شنیدن الهیِ انسان از دیدگاه عبدالرزاق کاشانی ‏

Abstract

شنیدن فراحسی از دیدگاه <em>عبدالرزاق کاشانی</em> اقسامی دارد که عبارتند از: شنیدن پذیرفتنی و انقیادی؛ شنیدن تفهمی؛ شنیدن اهتدایی؛ شنیدن الهی. مراد از شنیدن الهی انسان، شنیدنی است که در آن، خدا در هر شنیده‏ای شهود می‏شود. این جستار نیز درصدد واکاوی این مسئله است که چگونه می‏توان در اندیشة عرفانی کاشانی شنیدن الهی را تبیین کرد؟ یافته‏های این جستار نیز به قرار زیر است: کاشانی سخنی در باب ارتباط مظهریت احدیت جمع و شنیدن دارد که نگارنده بر پایة امکانات درونی آن، شنیدن الهی را بر پایة حد وسط مظهریت احدیت جمع و در قالب دو تقریر، قابل تبیین می‏داند، همچنین، بر پایة حد وسط یادشده، مغایرت میان قوای نفس و آلات آن برچیده می‏شود و هر یک از قوا و آلات و هر ذرة انسان، کار دیگر قوا و آلات را انجام می‏دهد، یعنی با همة آنها می‏توان شنید.