بررسی عوامل موثر در طراحی جاده‏های جنگلی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)

Abstract

رشد و توسعه منابع طبیعی همراه با اجرای برنامه‏های حفاظتی در ارتباط مستقیم با توسعه جاده­های جنگلی و سهولت دسترسی به اعماق جنگل­ها به ویژه در مناطق کوهستانی قرار دارد. امروزه می‎توان حجم زیادی از اطلاعات را با استفاده از قابلیت GIS در طراحی و ارزیابی مسیرها طی زمان کوتاهی مدیریت نمود. بنابراین در ‎این تحقیق با هدف ایجاد نقشه قابلیت عبور مناسب جاده­های جنگلی، کوهستانی و توده­های جنگلی در ‎سری 8 اسپی رود با توجه به اصول فنی جاده­های جنگلی پس از جمع آوری داده­ها و نقشه­های مورد نیاز اقدام به شناسایی عوامل موثر در ‎عبور جاده­ها در ‎منطقه مورد مطالعه گردید. سپس برای تهیه نقشه‏های پایه جهت بررسی در ‎محیط GIS اقدام به تولید مدل رقومی­زمین با استفاده ازنقشه 3D گردید. در مرحله بعد در ‎محیط Arc map نقشه­های عوامل موثر در ‎طراحی جاده شامل شیب، جهت، خاکشناسی، زمین‏شناسی، تیپ بندی، موجودی در ‎هکتار و ارتفاع با فرمت رستری تهیه گردید. سپس طبقات نقشه­های تهیه شده با توجه به اهمیت طبقات در ‎دامنه نسبی 1 تا 9 رتبه بندی شدند. با توجه به تأثیر عوامل فوق با استفاده از تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) اقدام به ارزش‏گذاری نقشه­ها شد تا وزن نسبی هر نقشه بدست آید. با تلفیق نقشه­های وزن داده شده عوامل مؤثر در ‎محیط GIS، نقشه قابلیت عبور جاده حاصل گردید. نتایج بدست آمده در ‎این تحقیق نشان داد که با استفاده از این روش می‎توان مناطق دارای پتانسیل مناسب جهت عبور جاده­ها با توجه به و یژگی جاده­های جنگلی و کوهستانی شمال کشور را شناسایی کرد.