ارزیابی دوز سرنشین در بازرسی پرتو ایکس دو انرژی خودرو با استفاده از اندازه‌گیری تجربی در فانتوم معادل انسان راندو

Abstract

یکی از موثرترین و فراگیرترین راه‌های مقابله با مخاطرات امنیتی و همچنین قاچاق مواد ممنوعه از جمله مواد مخدر و مواد منفجره، استفاده از دستگاه‌های بازرسی پرتو ایکس دو انرژی با قابلیت دسته بندی مواد می‌باشد. از پارامترهای مهم در رابطه با استفاده از این دستگاه‌ها در بازرسی خودرو، دوز رسیده به سرنشین خودرو و ارگان‌های حساس بدن می‌باشد که می‌تواند منجر به بروز بیماری‌های ناشی از اثرات پرتوهای یونیزان در شخص شود. هدف از انجام این تحقیق ارزیابی میزان خطر پرتوزیستی برای سرنشین خودرو ناشی از هر اسکن و همچنین تعیین تعداد حداکثر عبور یک شخص از دستگاه برای یک زمان مشخص بر اساس دوز رسیده به شخص در هر اسکن و استاندارد بین‌المللی ANSI می باشد. با استفاده از یک دستگاه بازرسی خودرو پرتو ایکس دو انرژی ساخته شده و برنامه نویسی شده و همچنین با بهره‌گیری از یک فانتوم راندو معادل انسان مرد و همچنین دوزیمترهای TLD، دوزیمتری‌ها در سه انرژی دستگاه 155، 175 و 195 kVp تیوب پرتو ایکس، جهت ارزیابی دوز کلی سرنشین و همچنین دوز ارگان‌های حساس بدن انجام شد. نتایج نشان می دهد حداکثر دوز معادل در معده جذب شده است و میانگین کل دوز دریافتی سرنشین خودرو برای انرژی های 155، 175 و 195 kVpبه ترتیب 276/0 و 315/0 ، 338/0میکرو سیورت می‌باشد. با میانگین کلی دوز معادل سرنشین برابر 31/0 میکرو سیورت، دستگاه ساخته شده بر اساس استاندارد ANSI در دسته دستگاه‌های با کاربرد محدود شناخته شده و هر فرد می-تواند حداکثر در یکسال، یک ماه و یک هفته به ترتیب 806، 66 و 15 بار از آن عبور کند و اسکن بیش از این تعداد بر اساس این استاندارد می‌تواند خطرات پرتو زیستی برای سرنشین خودرو به همراه داشته باشد.