دزسنجی یک چشمه رادیوایزوتوپی نوترون توسط دزیمترهای ترمولومینسانس (TLD-600/700)

Abstract

نوترون‌ها کاربرد‌های زیادی در زمینه‌های مختلف مانند صنعت و پزشکی دارند. در تاسیسات هسته ای و به ویژه در تولید برق نیز با این گونه پرتوها مواجهیم. به همین دلیل دزسنجی نوترون برای حفظ سلامتی کارکنان و بیماران در معرض این پرتو، مسئله‌ی بسیار مهم و حیاتی است. چشمه‌های رادیوایزوتوپی نوترون علاوه بر نوترون، پرتو گاما نیز تولید می‌کنند و میدان‌های نوترونی اطراف این چشمه ها، میدان‌های مختلط نوترون-گاما هستند. از روش‌های دزیمتری میدان نوترونی می‌توان به روش فعال‌سازی فویل طلا و روش استفاده از یک زوج دزیمتر ترمولومینسانس اشاره کرد. یکی از راه‌های موثر دزیمتری نوترون، استفاده از زوج دزیمتر ترمولومینسانس TLD-600/700 است. TLD-600 به علت غنی بودن از Li6 (که دارای سطح مقطع جذب نوترون حرارتی بالایی است) به نوترون حرارتی حساس است اما TLD-700 در شارهای پایین حساسیتی به نوترون حرارتی ندارد. در این مقاله به منظور اندازه‌گیری میزان دز نوترونی حاصل از چشمه‌ی نوترونی Ra-Be موجود در آزمایشگاه هسته‌ای دانشکده‌ی علوم‌پایه دانشگاه گیلان، از 6 زوج دزیمتر TLD-600/700 در سه فاصله‌ی 7، 14 و 20 سانتی متری از چشمه استفاده شد. سرانجام با محاسبه ی دز نوترونی به کمک شار چشمه و برآورد ضریب کالیبراسیون، میزان دز اندازه گیری شده توسط TLDها تعیین و با مقدار دز محاسبه شده مقایسه شد.