ویژگیهای انسان کامل در فصوص الحکم و مقایسۀ آن با اوصاف آدم علیون در زُهر

Abstract

یهودیتّ و اسلام دو دین بزرگ هستند که باور به توحید و یگانگی خداوند، در محور عالم<br />قدسی آنها قرار دارد. این رویکرد درگرایشات عرفانی ا ین دو دین نیز لحاظ شده است؛ به این گونه<br />که زُهر، مهمترین مکتوب قباّلای یهودی و فصوص الحکم به مثا بۀ مؤثرّترین متن تصو فّ اسلامی ،<br />هر دو با محور یتّ توحید تدوین یافته اند . در هر دو اثر ، خداوند دارای دو ش أن تنزیهی وتشبیهی<br />است و فرایند خلقت که از میل خداوند برای ظهور نشات گرفته، بر پای ۀ ظهور وتجلّی صفات<br />خداوند استوار است .این صفات که او لیّن مرتبۀ تعینّ خداوند محسوب می شوند ، با وجود کثرت<br />اعتباریشان، در مجموع هو یتیّ واحد دارند که صورتی خداانسان انگارانه بنام آدم علیون یا انسان<br />کامل را می سازند .ا و مظهر جامع صفات خداوند است و بر سایر مخلوقات، تقدمّ وتفو قّ دارد .با<br />توجهّ به سریان عقاید وحدت وجودی در زُهر و فصوص الحکم، آدم علیون یا انسان کامل با هم ۀ<br />هستی وحدت د ارد و منشأ و مرجع کل یۀّ موجودات تلقی می شود .نسبت او با خداوند نیز همچون<br />ظاهر و مظهر است وبه همین دلیل شناخت او، شناخت خداوند است .نویسندگان دو کتاب مزبور<br />که هریک داع یۀ الهامی بودن کار خویش را دارند ، با تأویل آیات متون مقدسّ کوشش نموده اند تا<br />راهی را برای حصول این شناخت فراهم آورند .از این جهت شاید بتوان محور تفکرّ عرفانی زُهر و<br />فصوص الحکمرا آدم علیون یا انسان کامل قلمداد کرد