بررسی تأثیر سالیسیلیک اسید بر جوانه‌زنی سه گونۀ L. Cynara scolymus (کنگر فرنگی)، Foeniculum vulgare .Mill (رازیانه) و Nigella sativa L. (سیاه دانه) تحت تنش شوری

Abstract

جهت بررسی تأثیر پیش تیمار سالیسیلیک اسید بر شاخص­های جوانه‌زنی گیاه کنگر فرنگی (<em>Cynara scolymus</em>)، رازیانه <br /> (<em>­</em>Foeniculum vulgare<em> .Mill</em><em>­</em>) و سیاه دانه (Nigella sativa<em> L</em>) تحت تنش شوری آزمایشی به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط آزمایشگاهی به اجرا درآمد. عوامل آزمایش شامل تیمارهای سالیسیلیک اسید در 4 سطح <br /> (­بدون سالیسیلیک اسید (­شاهد­)، 0.5، 1 و 2 میلی مولار­) و شوری در 4 سطح (­بدون شوری (­شاهد)، 50، 100 و 200 میلی مولار­) می­باشد. نتایج نشان داد اثر شوری و پیش تیمار سالیسیلیک اسید بر تمام شاخص­ها و بر هم کنش دو عامل بر اثر مؤلفه­های جوانه‌زنی بذور معنی­دار می­باشد. افزایش شوری باعث کاهش معنی­دار (­P<0/05­) تمام صفات اندازه­گیری شده گردید. پیش تیمار بذر با سالیسیلیک اسید در هر سه گونه سبب بهبود اکثر شاخص­های جوانه‌زنی در شرایط تنش شوری در مقایسه با بذور شاهد شد و میزان مقاومت به شوری در گونه­ها به ترتیب در کنگر فرنگی، رازیانه و سیاه دانه کاهش می­یابد. حداکثردرصد (بیش از 96%) و سرعت جوانه­زنی (بیش از 4/3 در روز) و سایر مؤلفه­های جوانه‌زنی در کنگر فرنگی در پیش تیمار 5/0 و 1 میلی مولار مشاهده شد. بیشترین بهبود پارامترهای جوانه‌زنی در گونۀ کنگر فرنگی، سیاه دانه در غلظت 5/0 و 1 میلی مولار و رازیانه در غلظت 1 میلی مولار اسید سالیسیلیک تحت شرایط شوری به دست آمد. بنابراین می­توان با استفاده از پیش تیمار سالیسیلیک اسید در غلظت­های مشخص پارامترهای جوانه‌زنی <em>C. scolymus</em> <em>L</em>.، <em>F. vulgare</em> <em>Mill.</em> و<em>N. sativa L</em>. تحت تنش شوری را بهبود داد.