تعیین مناسب‌ترین مدل رابطة ارتفاع به وزن دو گونة کلیدی Dactylis glomerata; Bromus tomentosus جهت برآورد میزان بهره‌برداری در مراتع جواهرده رامسر

Abstract

مبنای تصمیم‌گیری مدیریت مراتع، میزان بهره‌برداری از گونه‌های کلیدی است. اندازه‌گیری بهره‌برداری جهت تنظیم شدت چرا، توزیع دام و کاهش فشار چرایی کاربرد دارد. در این تحقیق، بهره‌برداری دو گیاه گندمی کلیدی <em>Dactylis glomerata</em>و<br /> <em>Bromus tomentosus</em>در مراتع جواهرده رامسر به روش تعیین رابطة ارتفاع- وزن گیاه در دو دورة رویشی قبل از گلدهی و گلدهی در دو منطقة قرق و چرا در طول 32 ترانسکت 100 متری انجام شد. ابتدا، ارتفاع گیاهان اندازه‌گیری و سپس از 1 سانتی­متری از سطح خاک، قطع­ و نهایتاً خشک و وزن خشک آن در مقاطع 5 سانتی­متری برش و توزین گردید. برای آنالیز داده‌ها از روابط رگرسیونی استفاده شد. آنالیز داده‌ها نشان داد که در منطقة قرق و مرحلة قبل از گلدهی در هر دو گونه، مدل سیگموئید، به­ترتیب با ضریب تبیین 994/0 و 997/0 و در منطقة قرق و در مرحلة گلدهی برای گونة <em>Dactylis glomerata</em> مدل سیگموئید با ضریب تبیین 975/0 و برای گونة <em>Bromus</em><em> tomentosus</em> مدل سیگموئید، با ضریب تبیین 998/0 بهترین برآوردها را داشته‌اند. در منطقة چرا و مرحلة قبل از گلدهی نیز برای هر دو گونة مدل سیگموئید، با ضریب تبیین 996/0 بهترین مدل و در منطقة چرا و مرحلة گلدهی در گونة <em>Dactylis glomerata</em> مدل توانی، با ضریب تبیین 979/0 و در <em>Bromus tomentosus</em> مدل درجة دو، با ضریب تبیین 999/0 بهترین برآوردها را نشان دادند. بنابراین، از رابطة وزن- ارتفاع گیاهان کلیدی به­راحتی می‌توان تشخیص قریب به یقینی از میزان بهره­برداری حاصل و به­عنوان ابزار مناسبی برای پایش و مدیریت مراتع استفاده کرد.