ارزیابی شدت بیابان‏زایی حوزة آبخیز درخت سنجد با استفاده از مدل IMDPA

Abstract

در این تحقیق از روش ایرانی ارزیابی پتانسیل بیابانی‏زایی اراضی(IMDPA) برای ارزیابی پتانسیل بیابان‏زایی منطقة درخت سنجد استفاده شد. پس از بررسی‏ها و ارزیابی‏های اولیه، چهار معیار اقلیم، پوشش‏ گیاهی، خاک، زمین‏شناسی و ژئومورفولوژی مهم‌ترین معیارهای مؤثر در بیابان‏زایی این منطقه انتخاب شدند. با استفاده از روش فوق، امتیازات شاخص‏های هر معیار تعیین شد و ارزش آن معیار با محاسبة میانگین هندسی امتیاز شاخص‏های آن محاسبه گردید. سپس، با استفاده از GIS، نقشة شدت بیابان‏زایی منطقه تهیه شد. برای این منظور، لایه‏های رستری معیارهای مذکور روی‏هم‏گذاری و تلفیق شد و میانگین هندسی معیارها محاسبه گردید. در نهایت، با تجزیه و تحلیل نتایج به‌دست‌آمده، به کمک مدل IMDPA نقشة شدت بیابان‏زایی منطقه به‌دست آمد. نتایج حاصل از این ارزیابی نشان می‏دهد که کلاس شدت بیابان‏زایی در 37_/0 درصد از منطقه کم، در 80 درصد از منطقه متوسط، و در 63_/19 درصد از منطقه شدید است. معیار پوشش گیاهی، با ارزش عددی 05_/3، بیشترین تأثیر و معیار زمین‏شناسی، با ارزش عددی 8_/1، کمترین تأثیر را در بیابان‏زایی منطقه دارند. همچنین، معیارهای اقلیم و خاک به‌ترتیب، با ارزش عددی 04_/2 و 21_/2، شدت بیابان‏زایی متوسط را نشان می‏دهند.