تأثیر فشردگی خاک بر برخی صفات کمی و کیفی چغندرقند

Abstract

فشردگی خاک باعث کاهش رشد ریشه‌های موئین، کاهش تهویه خاک و در نتیجه پائین آمدن توان گیاه در جذب عناصر غذایی، آب و کاهش در‌صد کلروفیل چغندرقند شده، عملکرد و در‌صدقند را کاهش می‪دهد. برای بررسی اثر فشردگی خاک بر عملکرد و عیار چغندرقند، نفوذپذیری خاک 40 کرت 100 مترمربعی در 40 مزرعه چغندرکاری در شهرستان‌های همدان، اسدآباد، ملایر و بهار با دستگاه نفوذسنج تا عمق 80 سانتی‌متر اندازه‌گیری شد. از سطحی معادل 4/14 متر مربع از هر کرت، نمونه ریشه برداشت و برخی صفات مهم کمی و کیفی آن‪ها اندازه‌گیری و تحلیل گردید. نتایج برازش رابطه رگرسیونی چندگانه خطی عملکرد و عیارقند ریشه چغندرقند به عنوان متغیر وابسته با فشردگی خاک در عمق صفر تا هشتاد سانتی‌متر به عنوان متغیر مستقل نشان داد که فشردگی در لایه 60-41 سانتی‌متری عمق خاک (متوسط 2/4 مگاپاسکال)، عملکردریشه، محصول قند و محصول قند سفید را به شدت کاهش داد اما فشردگی در لایه 40-21 سانتی‌متر تأثیری در میزان این صفات نداشت و فشردگی در لایه 20-0 سانتی‌متر موجب افزایش این صفات نیز شد. در نتیجه، فشردگی بیشتر از چهار مگاپاسکال در عمق صفر تا 60 سانتی‌متری خاک موجب اُفت کمی و کیفی محصول چغندرقند خواهد شد.