گزارش کوتاه - تولید گیاهچه های کلونی فتو اتوتروفیک با به کارگیری " دستگاه آب کشت"

Abstract

کشت بافت گیاهی در محیط استریل و در شرایط درون شیشه انجام می‎گیرد. ظروف کشت معمولاً با درپوش مناسبی غیر قابل نفوذ می گردد تا از بروز آلودگی‎های گوناگون پیشگیری شود. رطوبت نسبی هوا در داخل ظروف نزدیک به 100 درصد می‎باشد. شرایط نوری و تبادل گازی ظروف و نیز تأمین مواد معدنی و آلی مورد نیاز از طریق محیط غذایی, ریز گیاهچه‎های تولید شده را قادر به انجام فتوسنتز نمی‎سازد. معمولاً برگ این ریز گیاهچه‎ها دارای کوتیکول کم و روزنه‎های آن‎ها همیشه باز است. معمولاً برای انتقال ریز گیاهچه‎های کلونی از محیط درون شیشه به شرایط رشد گلدانی باید زمانی را جهت تطبیق با محیط جدید در نظر گرفت تا گیاهچه‎ها کار روزنه‎ها, جذب از ریشه‎ها و انجام فتوسنتز را تجربه نمایند و توانایی رشد فتواتوتروفیک را بیابند. این مرحله از اجرای برنامه ریزازدیاد کلونی بسیار حساس می باشد و با توجه به این که میزان رطوبت نسبی آزمایشگاه می‎تواند بسیار کم (35%) و نوسان‎ نور و دما زیاد باشد درصد ضایعات موفقیت کل برنامه را تحت تاثیر قرار می‎دهد. پیش از این تاثیر مثبت، قرار دادن ریشه گیاهچه‎های کلونی در آب برای پایداری آنها در مرحله انتقال گزارش شده است. (احسانی مقدم 1377) در سال 1380, تسریع در امر تطبیق با شرایط خارج شیشه با فراهم نمودن امکان فعال‎سازی جذب از راه ریشه‎ها و نیز جلوگیری از کاهش رشد گیاهچه‎ها با طراحی و ساخت یک "دستگاه آب کشت مجهز به سیستم هوا رسانی" بررسی گردید. نتایج استفاده از این دستگاه بسیار موفقیت‎آمیز بود و هر بار تعداد زیادی از گیاهچه‎ها بدون ضایعات به گلدان انتقال یافت. این نوآوری در برنامه ریزازدیاد کلونی حاصل پژوهشی در چارچوب اجرای طرح ملی شماره 1242 مصوب شورای پژوهش‎های علمی کشور می‎باشد. دست آوردهای این نوآوری در زمینه‎های علمی, فنی, آموزشی و تجاری قابل بهره‎برداری خواهد بود. هزینه ساخت "دستگاه آب کشت " از محل اعتبار طرح ملی تامین گردیده و ساخت آن با مساعدت مدیریت محترم موسسه و توسط همکارمحترم آقای عباس قاسمی انجام گرفته است که بدین وسیله قدردانی می‎گردد.