بررسی ترجیح میزبانی و تغذیه لاروهای پروانه برگ‪خوار در چهار رقم چغندرقند در شرایط آزمایشگاهی

Abstract

پروانه برگ‪خوار چغندرقند<em>Spodoptera littoralis</em> (Boisduval) یکی از حشرات خسارت‪زای مهم چغندرقند در جنوب ایران است. استفاده از میزبان مقاوم یکی از اجزاء مهم مدیریت تلفیقی این آفت محسوب می‪شود. با توجه به مشکلات ناشی از ارزیابی مزرعه‪ای مقاومت رقم‪های چغندرقند، در تحقیق حاضر از دیسک‪های برگی و برگ کامل بریده‪شده چهار رقم چغندرقند شامل 7232، رسول، شیرین و جلگه در شرایط آزمایشگاهی استفاده شد. آزمون ترجیح میزبانی لاروهای نئونات با دیسک‪های برگی دایره‪ای شکل به قطر 15 میلی‪متر روی کاغذ صافی در داخل تشتک پتری به قطر 10 سانتی‪متر در پنج تکرار و با رهاسازی 20 لارو صورت گرفت. در آزمایش بررسی خسارت لاروها روی رقم‪های چغندرقند، میزان خوردگی برگ کامل بریده‪شده در محیط آگارـ آگار سه درصد داخل بشر 500 میلی‪لیتری در قالب طرح بلوک‪های کامل تصادفی با چهار تکرار و پنج لارو اندازه‪گیری شد. پایان آزمایش زمانی بود که اولین برگ بیش از 90 درصد مورد تغذیه قرار گرفت. درصد بقاء لاروها، وزن کل لاروها و متوسط وزن لاروها در هر بشر در پایان آزمایش اندازه‪گیری شد. نتایج نشان داد اگرچه رقم‪های موردآزمایش از نظر ترجیح میزبانی لاروهای سن یک حشره تفاوت معنی‪داری نداشتنـد، ولی اختـلاف میانگین خسـارت لاروها روی رقـم‪هـای آزمایشی معنی‪دار (P<0.05) بـود. رقـم‪های 7232 و جلگه با میانگین 25/5 و رقم شیرین با میانگین 5/8 به‪ترتیب کمترین و بیشترین میزان خسارت را نشان دادند. درصد بقاء و وزن لاروها در رقم‪ها تفاوت معنی‪داری نداشت. با توجه به نتایج این مطالعه، ضمن ادامه تحقیقات در این زمینه، می‪توان از روش برگ‪بریده در زمان کوتاه و با هزینه کم جهت ارزیابی گسترده و غربال ژرم‪پلاسم چغندرقند استفاده کرد.