تأثیر نوع پوشش سیلوی کنار مزرعه و نحوه سرزنی ریشه بر ضایعات قندی چغندرقند

Abstract

انتخاب نوع پوشش به منظور جلوگیری از یخ‏زدگی و تأثیر سرزنی بر شدت تنفس چغندرقند در سیلو بسیار مهم است. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر نوع پوشش و نحوه سرزنی بر ضایعات کمی و کیفی چغندرقند در سیلوی کنار مزرعه در سال 1385 در منطقه کرج انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح اسپلیت پلات فاکتوریل بر پایه بلوک‏های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. کرت‏های اصلی شامل نوع پوشش سیلو (A) شامل: a1 = کلش گندم خردشده به ضخامت 15-10سانتی‏متر، a2= بقایای برگ‏زنی اندام‏هوایی چغندرقند با دست به ضخامت 15-10سانتی‏متر، a3= پوشش از جنس پلی‏پروپیلن ضدآب با قابلیت عبور هوا به ضخامت 55/0میلی‏متر و a4= سیلو بدون‏پوشش بود. کرت فرعی شامل ترکیبی از مدت زمان نگه‏داری در سیلو (B) به ترتیب:b1= 30روز و b2= 60روز، با نحوه سرزنی (C) ریشه چغندرقند به‏ترتیب: c1= سرزنی شده و c2= سرزنی نشده بودند. سیلوها در جهت شمالی-جنوبی با ابعاد عرض دو، ارتفاع یک و نیم و طول سه متر تشکیل شد. دمای سیلوها و محیط به‏طور روزانه توسط دماسنج حداقل و حداکثر قرائت شد. خصوصیات کمی و کیفی ریشه چغندرقند برای هر نمونه قبل و بعد از سیلو اندازه‏گیری شد. نتایج نشان داد میانگین روزانه ضایعات قندی چغندرقند برای 30 و 60 روز سیلو به ترتیب 489 و 279 گرم بر تن چغندرقند در روز بود که احتمالاً ناشی‏از افزایش شدت تنفس در 30روز اول نسبت به کل60روز نگه‏داری است. میانگین دمای سیلوهای با پوشش، نسبت به سیلوی شاهد بیشتر و نوسانات شبانه‏روزی آن‏ها کمتر بود. ضایعات وزنی سیلوهای با پوشش به‏طور معنی‏داری از سیلوی بدون پوشش کمتر بود. درصدقند ملاس برآورد شده در سیلو با پوشش پروپیلن و کلش نسبت به سایر تیمارها به طور معنی‏داری کمتر بود. میانگین ضایعات قندی در ریشه‏های سرزنی نشده حدود 88 گرم بر تن در روز کمتراز چغندرقند سرزنی شده بود. بنابراین توصیه می‏گردد، برای تشکیل سیلوی کنار مزرعه در مناطق، چغندرکاری که دارای آب و هوای مشابه با منطقه کرج می‏باشند، چغندر قند بعداز برداشت بدون سرزنی و فقط با قطع کامل دمبرگ‏ها در سیلو قرار گیرند و پیشنهاد می شود سیلو با پوشش پروپیلن یا پوشش کلش پوشانده شود.