تأثیر کم آبی در ابتدای دوره رشد بر عملکرد کمی و کیفی چغندرقند

Abstract

به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی در مراحل اولیه رشد چغندرقند، این تحقیق به صورت کرتهای خرد شده در قالب بلوکهای کامل تصادفی در چهار تکرار و در سه سال متوالی در مزرعه تحقیقاتی کمال آباد کرج اجرا شد. در این آزمایش کرتهای اصلی (عامل A) به زمان شروع تنش اختصاص داده شد. نتایج بدست آمده با توجه به تجزیه واریانس جداگانه سه سال اجرای طرح نشان داد که در سال اول صفات، وزن ریشه، عملکرد شکر ناخالص و عملکرد شکر سفید تحت تأثیر مقدار تنش قرار گرفته و تیمارها در سطح 5% تفاوت معنی دارنشان دادند. در تجزیه مرکب سه ساله نیز دو صفت وزن ریشه و عملکرد شکر ناخالص تحت تأثیر مدت زمان تنش قرار گرفته و در سطح اعتماد 5% معنی دار شده اند. دسته بندی میانگین ها به روش دانکن که بر روی نتایج سه ساله این تحقیق انجام شد نشان داد که درصد قند ناخالص و درصد قند قابل استحصال تحت تدثیر اثرات متقابل A×B قرار گرفته اند، به طوریکه تیمار A2B4 (شروع تنش بعد از آبیاری چهارم و مصرف کامل اب قابل دسترس) از نظر صفات مذکور در گروه برتر قرار دارند در حالیکه صفات مذکور تحت تأثیر اثرات متقابل A1B2 (شروع تنش بعد از آبیاری سوم و مصرف 5/3 آب قابل دسترس) در گروه پائین تر قرار گرفتند. همچنین وزن ریشه، عملکرد شکر ناخالص و شکر سفید که از صفات مهم در زراعت چغندرقند هستند تحت تأثیر اثرات متقابل تیمار A3B2 (شروع تنش بعد از آبیاری پنجم و مصرف 4/5 آب قابل دسترس) در گروه برتر واقع شده اند. در حالیکه تیمار A4B4 (شروع تنش بعد از آبیاری ششم و مصرف کامل آب قابل دسترس) از این نظر در پائین ترین گروه قرار دارد. با توجه به نتایج بدست آمده اعمال تنش بعد از آبیاری پنجم (حدود 45 روزگی رشد گیاه) و مقدار مصرف 60% رطوبت قابل استفاده مطلوبترین حالت بوده که ضمن صرفه جویی یک نوبت ابیاری افزایش محصول نیز به همراه داشته است. همچنین نتایج بیانگر افت کمی و کیفی محصول در آبیاری زود به زود (مصرف کمتر از 60% رطوبت قابل استفاده) می باشد.