دستهبندی روایات تاریخی در مجمع البیان
(ندگان)پدیدآور
معارف, مجیدقرشی, سیده عاطفهدل افکار, علیرضاامین ناجی, محمد هادینوع مدرک
Textمقاله پژوهشی
زبان مدرک
فارسیچکیده
هدف از پژوهش حاضر، گونهشناسی و دستهبندی روایات با کارکرد تاریخی در تفسیر مجمعالبیان است. الگوی مورد استفاده در این مقاله، گونهشناسی مبتنی بر روش است. گونهشناسی مبتنی بر روش در حوزۀ تفسیر قرآن الگویی است که با توجه به سه نوع رویکرد رابطهنگرانه، کارکردگرایانه و ساختارگرایانۀ دانشمندان علوم حدیث به گونهبندی و تحلیل گونهها میپردازد. در مطالعۀ حاضر این نوع از گونهشناسی رویکردی توصیفی ـ تحلیلی به سنخشناسی کارکردگرا در روایات دارد. بر همین اساس سه دسته روایت ــ شامل روایات ترتیب نزول سورهها، روایات اسباب نزول و حاکی از فضای صدور سورهها، و روایات حکایتکنندۀ جزئیات قصص و داستانهای انبیاء و اقوام پیشین ــ تحت عنوان کارکرد تاریخی روایات گونهبندی و تحلیل میشوند. نتایج این مطالعه نشان میدهد روایات ترتیب نزول و بخش عمدۀ روایات اسباب نزول حاوی اطلاعاتی است از وقایع تاریخی یا وقایعی که در شکلگیری تاریخ بعد از اسلام اهمیت داشتهاند. همچنین، روایات حکایتکننده جزئیات قصص، شامل 308 روایت است که با توجه به کارکرد تاریخی آنها در 9 نوع مختلف قابل دستهبندی است.
کلید واژگان
گونه شناسیروایات تفسیری
کارکرد
تاریخشناسی
تفسیر مجمعالبیان
شماره نشریه
66تاریخ نشر
2020-01-211398-11-01
ناشر
معاونت دانشجویی ـ فرهنگی دانشگاه آزاد اسلامی، پژوهشکدۀ قرآن و عترتIslamic Azad University, Research Institute for Qur’an and Etrat
سازمان پدید آورنده
استاد گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه تهران، تهران، ایران.دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، مرکز تهران جنوب، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، مرکز تهران جنوب، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، مرکز تهران جنوب، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.




