نقش روزنامه‌‌های فارسی چاپ هند در انقلاب مشروطۀ ایران

Abstract

انقلاب مشروطیت ایران تحت‌تأثیر عوامل مختلفی شکل گرفت. یکی از این عوامل تأثیر روزنامه‌های فارسی زبان خارج از ایران بود. روزنامه‌ها به عنوان یک وسیله ی ارتباط جمعی در آن زمان دارای نفوذ بسیار زیادی گردیدند. روزنامه‌هایی که در خارج از ایران و به خصوص هندوستان چاپ می‌شد، توسط روشنفکران مترقی و انقلابی اداره می‌شد. آن ها از وضع سیاسی و اجتماعی و اقتصادی دولت قاجار انتقاد می‌کردند و با نوشتن مقالاتی وضع موجود را به باد انتقادی می‌گرفتند. در هندوستان حدوداً نوزده روزنامه به زبان فارسی چاپ و منتشر گردید که در جنبش آزادی‌خواهی ایرانیان سخت مؤثر واقع شدند. این پژوهش در نظر دارد روزنامه‌های فارسی زبان چاپ هند و تأثیر آن‌ها را در انقلاب مشروطیت ایران بررسی نماید. این روزنامه‌ها در شهرهای مختلف هند از سال 1822 به چاپ رسید که در سال 1846 با چاپ 6 روزنامه‌ فارسی به اوج خود رسید و در سال‌های بعد نیز ادامه یافت. بر این اساس می‌توان هند را یکی از اولین پایگاه های تحولات فکری و فرهنگی ایرانیان در آغاز قرون معاصر نامید که این تحولات پیامدهای سیاسی واجتماعی نیز در ایران به دنبال داشت که از جمله آن‌ها می‌توان به انقلاب مشروطیت اشاره کرد.