مطالعه جامعه‌شناختی رابطه سبک زندگی و جمعیت جوان و تأثیر آن بر سرمایه اجتماعی با تأکید بر قرآن و حدیث

Abstract

سبک زندگی بر ساختار جمعیت و جمعیت بر سرمایه اجتماعی تأثیر دارد، این سه مقوله از مسائل حیاتی کشورها هستند. سرمایه اجتماعی نقش اساسی در تعالی و تامین اهداف جوامع دارد. در این مقاله، رابطه سبک زندگی و ساختار جمعیت از یک سو و از سوی دیگر تأثیر ساختار جمعیت بر سرمایه اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته و تأثیر تغییرات ساختار جمعیت برالگوهای تعامل و همکاری اجتماعی و سرمایه اجتماعی تا حدودی روشن شده است. ساختار جوان جمعیت، اثری مولد بر سرمایه اجتماعی و ساختار پیر جمعیت، باعث فرسایش و زوال منابع مولّد سرمایه اجتماعی می‌گردد. جمعیت به عنوان یک ساختار اجتماعی متأثر از سبک زندگی در یک جامعه است. این مسئله با توجه به آیات شریفه قرآن و احادیث اسلامی براساس روش توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته. دو رویکرد بدبینانه و خوش بینانه به رشد جمعیت وجود دارد. در پایان تحقیق حاضر به این نتیجه رسید که اسلام یک دیدگاه سومی را متناسب با سبک زندگی اسلامی درباره جمعیت ارائه می‌کند و جمعیت جامعه پذیر و تربیت یافته را نه تنها تهدید ملی نمی‌داند، بلکه سرمایه اجتماعی تلقی می‌کند. متون اسلامی از یک طرف، به ازدواج، تولید مثل و ازدیاد جمعیت، اهمیت ازدواج با زنان فرزند آور، منع ازدواج با زنان عقیم،‌ ذم تجرد، عامل رفاه دانستن ازدواج و فرزندان، و از طرف دیگر، بر اهمیت رفاه خانواده، تربیت و مسلمان بار آوردن فرزندان، تاکید می‌کند. در واقع جمعیت، یک مقوله فرصت- تهدید تلقی می‌شود.