اثرات رقابت‌جویی مادی و منزلتی بر مصرف‌گرایی روستایی

Abstract

به نظر می‎رسد با تغییر نگرش‎ها دربارة مصرف در جامعة روستایی ایران و رواج پدیدة مصرف‎گرایی در جامعه، میل به مصرف در روستاییان نیز افزایش یافته و تمرکز از نیازهای اساسی به سمت نیازهای کاذب و مخصوصاً تجملی تغییر پیدا کرده است. مسئلة اصلی این پژوهش شناسایی برخی عوامل دخیل در به‌‎وجودآمدن و تشدید مصرف‎گرایی روستایی است. با استفاده از نظریه‌های وبلن، بوردیو، دوزنبری این مسئله تحت بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش از روش تحقیق کمی و پرسش‌نامه استفاده شده است. نمونه 300 نفر افراد بالای 15 سال هستند که از سه روستای کوشک هزار (فارس)، نقندر (خراسان رضوی) و تنگسرخ (کهکیلویه و بویراحمد) انتخاب شده‎اند. یافته‎ها حاکی از وجود مصرف‎گرایی در سطح متوسط در بین روستاییان تحت مطالعه است که دراین‌میان، زنان مصرف‎گراتر از مردان هستند. درآمد، تحصیلات، مادی‌گرایی، رقابت منزلتی، بیان خود و رفت‌وآمد به شهر رابطة معنی‎دار و مثبتی با متغیر وابسته (مصرف‎گرایی) داشته‎اند و سن با متغیر مصرف‌گرایی رابطة معنی‎دار و عکس دارد. ازسوی دیگر، محل تولد (شهر یا روستا)، رفت‌وآمد خانوارها و روستاهای مختلف نیز رابطة معنی‎داری با متغیر وابسته (مصرف‎گرایی) نداشته‎اند.