رابطه‌ی مولفه‌های فرانگرانی، نشخوار فکری و انعطاف پذیری ذهنی با علایم اختلال‌های طیف وسواس

Abstract

مساله‌ی نگرانی، باورهای منفی، نشخوار ذهنی و انعطاف پذیری حث مهمی‌در پدیده‌ی وسواس به شمار می‌رود. در نگرانی معمولا به عنوان یک راهبرد مقابله‌ای در پاسخ به افکار مزاحم فعال می‌شود. زمانی که باورهای منفی فعال می‌شوند، فرد نگران اندیشی را به صورت عمل منفی ارزیابی می‌کند، یعنی درباره نگرانی، نگران می‌شود. نشخوار ذهنی مشابه نگرانی است، با این تفاوت که نشخوار ذهنی بر احساسات بد تجارب گذشته تمرکز دارد. هدف این پژوهش، بررسی رابطه‌ی مولفه‌های فرانگرانی، نشخوار فکری و انعطاف پذیری ذهنی با اختلالات طیف وسواس بود. برای این منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، از بین کارمندان ستادی دانشگاه علوم پزشکی قزوین؛ 76 نفر بصورت نمونه‌ی در دسترس انتخاب و از نظر نشخوار ذهنی- تامل، مهارتهای ذهن آگاهی، وسواس، رفتار ذخیره ای، موکنی ، دستکاری و کندن پوست و وسواس فکری عملی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل همبستگی چندگانه (کانونی) و رگرسیون چندگانه نشان داد که بین مولفه فرانگرانی، نشخوار فکری و انعطاف پذیری ذهنی با وسواس جبری، و مولفه‌ی فرانگرانی با وسواس احتکار و بدشکلی بدن رابطه معناداری وجود دارد. پیشنهاد می‌شود درمانگران و متخصصان با برنامه‌های آموزشی که متضمن تغییر باورهای فراشناختی ناکارآمد است، از بروز رفتارهای وسواسی در سایر اختلالات طیف وسواس که آسیب های روانی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی جدی به دنبال دارد، پیشگیری کنند.