اثر اندازه روشنه و خشکه دارها بر تجدیدحیات طبیعی درختان در جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس

Abstract

آگاهی از تاثیر شیوه‌های مختلف مدیریت جنگل بر روی تجدیدحیات به منظور حفظ و توسعه پایدار جنگل بسیار ضروری می‌باشد. از زمانی که درختان خشک می‌شوند، روشنه‌هایی در تاج‌پوشش جنگل به وجود می‌آید. روشنه‌ها اهمیت زیادی در اکوسیستم جنگل داشته و با استقرار گونه جدید و گسترش مناظر طبیعی، تنوع زیستی جنگل را افزایش می‌دهند. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر روشنه‌های تاج پوشش و خشکه‌دارها بر تجدیدحیات طبیعی درختان در پارسل شاهد جنگل تحقیقاتی دانشگاه تربیت مدرس (سری آغوزچال)، صورت گرفت. بدین منظور، پس از جنگل گردشی‌های اولیه و تعیین موقعیت مکانی روشنه‌های تاج‌پوشش، قطعات نمونه 400 متر مربعی در روشنه‌ها و مجاورت خشکه‌دارهای موجود پیاده شد و نهال‌های موجود در قطعات‌نمونه در دو بخش مجزا، نهال کوتاه (ارتفاع کمتر از 5/0 متر) و نهال بلند (ارتفاع بیشتر از 5/0 متر) مورد بررسی قرار گرفت. همچنین تعداد خشکه‌دارها، نوع گونه، وضعیت کیفی (درجه پوسیدگی) و وضعیت تخریب روشنه ثبت گردید. طبق نتایج به دست آمده کلاسه سطح روشنه خیلی بزرگ (بیشتر از 500 متر‌مربع) بیش‌ترین تعداد خشکه‌دار و کلاسه سطح روشنه کوچک (کمتر از 100 متر‌مربع) کمترین تعداد خشکه‌دار را به خود اختصاص داده است و بر اساس طبقه‌بندی شدت پوسیدگی به ترتیب مربوط به درجه 2 و 4 می‌باشد. فراوانی خشکه-دارهای افتاده نسبت به خشکه‌دارهای سرپا خیلی بیش‌تر بود و بیشترین و کمترین فراوانی خشکه‌دارهای افتاده به‌ترتیب مربوط به گونه راش و توسکا می‌باشد. در حالیکه در بخش خشکه‌دارهای سرپا بیش‌ترین و کم‌ترین فراوانی به‌ترتیب مربوط به گونه توسکا و راش بدست آمد. گونه راش هم در بخش نهال بلند و هم در بخش نهال کوتاه دارای بیش‌ترین فراوانی است. بنابراین حضور خشکه‌دارها در جنگل تاثیر مهمی بر تجدیدحیات طبیعی جنگل دارد و برای رسیدن به پایداری جنگل باید به نقش این مهم توجه شود.