دو قرن بازسازی حلقه-درختی خشکسالی با استفاده از شاخص بارندگی استاندارد شده چندمتغیره (MSPI) در منطقه جوانرود کرمانشاه

Abstract

در این تحقیق، تاثیر همزمان منابع رطوبتی کوتاه مدت و بلند مدت بر رشد درختان بلوط منطقه کرمانشاه با استفاده از شاخص خشکسالی چند متغیره بارش استاندارد (MSPI) (مبتنی بر شاخص بارندگی استاندارد اصلاح شده: SPImod) مورد بررسی قرار گرفت. اساس شاخص مذکور بر تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA) است. نتایج بررسی همبستگی MSPI با پهنای دوایر سالانه درختان در دوره آماری 2008-1968 نشان داد که وضعیت کلی منابع مختلف رطوبتی در ماه‌های ژانویه قبل از رشد تا ماه سپتامبر دوره رشد بیشترین تاثیر را بر رشد درختان بلوط منطقه دارد و بیشترین همبستگی مربوط به MSPI ماه ژوئیه است. بنابراین بر مبنای رابطه خطی پهنای دوایر سالانه درختان بلوط با MSPI ماه ژوئیه، این شاخص در دوره آماری 2008-1818 بازسازی شد. بر اساس نتایج این تحقیق خشکسالی‌های این منطقه به طور متوسط 2 ساله بودند اما خشکسالی‌های شدید تداوم 3 و 4 ساله داشتند.همچنین شدیدترین خشکسالی‌های دو قرن گذشته به ترتیب در دوره های 1963-1960 ، 1830-1827 و 2001-1999 بوقوع پیوسته است. نتایج این تحقیق تطابق خوبی با گزارشات تاریخی قحطی‌ها و خشکسالی‌های ایران و همچنین نتایج محققین از کشورهای همسایه شرقی (چین) و بیشتر کشورهای غربی (ترکیه و مدیترانه) مخصوصا در مورد خشکسالی‌های شدید داشت. البته بهترین تطابق نتایج این تحقیق مربوط به مطالعات انجام شده در مناطق عبور توده‌های مدیترانه‌ای به سمت ایران (جنوب دریای مدیترانه و منطقه خاورمیانه) بود و بنظر می‌رسد که با داده‌های بازسازی شده در این تحقیق با اطمینان زیادی می‌توان آب و هوای گذشته منطقه خاورمیانه را بررسی نمود.