واسنجی شاخص شدت خشکسالی‌ پالمر تحت شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک مناطق غرب و جنوب غرب ایران

Abstract

امروزه شاخص‌های خشکسالی به عنوان ابزار مناسب برای اقدامات مدیریتی و مقابله با پدیده خشکسالی، به طور وسیعی در دنیا مورد استفاده قرار می‌گیرند. کاربرد برخی شاخص‌ها، بویژه شاخص‌های فیزیکی خشکسالی نظیر شاخص شدت خشکسالی پالمر (PDSI)، در یک منطقه جدید ممکن است در ابتدا به واسنجی نیاز داشته باشد. هدف از این مطالعه، واسنجی شاخص شدت خشکسالی پالمر (PDSI) تحت شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک نواحی غرب و جنوب غرب ایران و مقایسه شاخص واسنجی شده با نسخه اولیه شاخص پالمر است. داده‌های ورودی مورد نیاز شاخص عبارتند از مقادیر میانگین ماهانه دمای هوا و مجموع ماهانه بارندگی که از نه ایستگاه سینوپتیک مستقر در غرب و جنوب غرب ایران گردآوری شد. داده‌های قابل دسترس ایستگاهها، فاصله سال‌های 1966 تا 2005 را پوشش می‌دهند. نتایج نشان داد اگرچه اختلاف چندانی بین ضرایب اصلی شاخص پالمر واسنجی شده و نسخه اولیه آن وجود ندارد ولی به علت تفاوت زیاد آن دو در فاکتورهای وزنی ماهانه، بین سری‌های حاصل از نسخه واسنجی شده و اولیه اختلاف معنی‌داری وجود دارد. علاوه بر این، مشخص شد که از نظر معادلات شدت-تداوم پدیده‌های خشکسالی و فراوانی وقوع طبقات مختلف خشکسالی و غیرخشکسالی تفاوت بارزی بین نسخه‌های واسنجی شده و اولیه در ایستگاههای منتخب وجود دارد.