بررسی و تحلیل انگیزه‌ها و علل مهاجرت‌های بین‌المللی، نمونه موردی مهاجرین افغانی شهر مشهد

Abstract

حدود 4 دهه از سقوط ظاهرشاه و پایان دوران پادشاهی در افغانستان می‌گذرد، اگرچه اولین کودتاچیان که از نزدیکان خانواده سلطنتی بودند، انگیزه خود را پایان دیکتاتوری و نوید دموکراسی برای افغانستان را بشارت می‌دادند. اما تکرار کودتاهای مکرر که نقش قدرت‌های فرا منطقه‌ای در آن‌ها غیرقابل انکار است، آرامش و امنیت مردم و پایداری حکومت را در عمل مورد چالش جدی قرار داد. فروپاشی نظام و ناامنی موجب مهاجرت بیش از 6 میلیون افغان به کشورهای مجاور از جمله پاکستان و ایران گردید. در این مقاله علل و انگیزه مهاجرین افغان به ایران به‌ویژه در حومه شهر مشهد در 4 محله گلشهر، التیمور، ساختمان و سیدی مورد مطالعه قرار گرفته است. نتیجه حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه ناامنی به عنوان عامل اصلی دافعه علت اصلی مهاجرت افغان‌ها به کشورهای دیگر بوده است. اما در ایران نیز مجاورت و هم‌زبانی و جستجوی کار و نیز سهولت دسترسی و تردد به عنوان عامل جاذبه توانسته است، بخش قابل توجهی از مهاجرین افغانی را چه به صورت قانونی و چه غیرقانونی در خود جای دهد.