جدال میرمهنا باکریم خان وکمپانی های خارجی وسیاست دوگانه انگلیس در سرکوبی وی

Abstract

پس از مرگ نادرشاه افشار اغتشاشات زیادی در ایران بر­پا شد. کریم­خان­زند، پس از چند سال کشمکش موفق شد بر اکثر نواحی ایران تسلط یابد. میرمهنا با استفاده از وضعیت موجود توانست حکمران بلامنازع بندرریگ گردد. وی برخلاف سایر رؤسا که با کریم­خان­زند متحد بودند، علیه کریم­خان علم طغیان برداشت. سپاهیان زند برای سرکوبی او بندر­ریگ را مورد حمله قرار داده و میرمهنا را به اسارت خود درآوردند. میرمهنا به محض آزادی و بازگشت به بندر­ریگ نسبت به تخریب دفتر تجاری و قلعه انگلیسی­ها اقدام و انگلیسی­ها را از بندرریگ اخراج کرد. این رویداد موجب شد بندر ریگ مجدداً مورد حمله قوای خان زند قرار گیرد. ناتوانی کریم خان در سرکوبی میرمهنا، منجر به عقد قرارداد با انگلیس گردید. بر­اساس این قرارداد، در صورت شکست میرمهنا، جزیره خارگ به انگلیسی­ها واگذار می­شد. این پژوهش به بررسی مسائلی که موجب چالش میان کریم­خان­زند و میرمهنا، همچنین کشمکش میان میرمهنا و کمپانی­های خارجی گردید و نقش دول خارجی، به ویژه انگلیس، در سرکوبی میرمهنا می پردازد.